April 2020 – Urgenda-doel lijkt ineens haalbaar

Het kabinet lijkt dit jaar – per ongeluk – toch aan het Urgendavonnis te voldoen. De Corona-crisis leidt ertoe dat de uitstoot van CO2 in Nederland met megatonnen tegelijk terugloopt, zo blijkt uit scenario’s van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Nieuwe maatregelen moeten ervoor zorgen dat er volgend jaar ook minder CO2 wordt uitgestoten. Zowel vanuit de EU als vanuit de wetenschapswereld wordt gepleit voor het werken aan een groener en radicaal duurzamer Europa na Corona. 

‘We moeten niet terug naar een koolstof spuwende economie’, schrijft Eurocommissaris Frans Timmermans in een open brief in zeven Europese kranten. Ook het Europees parlement roept in een motie op over te stappen op een groene en circulaire economie. Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen sluit zich daarbij aan. Zij wil juist nu het slepen met goederen over de wereld voorkomen. ‘We moeten de logistieke keten van bedrijven inkorten.’

Eenzelfde geluid komt van de kant van 70 Nederlandse wetenschappers. Zij pleiten in een manifest voor doortastende maatregelen. Covid-19 ontwricht levens, maar biedt volgens de wetenschappers een historische kans om de wereld veel groener en duurzamer te maken. En, zo haasten zij zich te zeggen, daar kan iedereen bij helpen. Bijvoorbeeld door een stuk minder te   reizen, minder te verspillen en veel minder luxeartikelen te kopen.

Kringlooplandbouw
De wetenschappers zien de Corona-crisis als een uitgelezen moment om vaart te maken met de ontwikkeling van kringlooplandbouw, en het herontdekken van de waarde van lokale voedselvoorziening. De academici zouden het een blunder vinden als de wereld niet groener uit de Corona-crisis komt. Als iedereen op de oude voet doorgaat en er niets fundamenteel verandert dan is de huidige schonere lucht en lagere CO2-uitstoot ‘tijdelijk en marginaal’, waarschuwen ze in het manifest.

Hoogleraren biodiversiteit Josef Settele, Sandra Diaz en Eduardo Brondizio doen er in een artikel in het Britse dagblad The Guardian nog een schepje bovenop. Het feit dat het Corona-virus zich zo razendsnel over de wereld kon verspreiden heeft volgens de drie alles te maken met menselijk handelen, en wel in de vorm van ontbossing, handel in wilde dieren, intensieve veehouderij, aanleg van wegen, mijnbouw, toegenomen vliegverkeer en om zich heen grijpende verstedelijking.

De experts verwachten dat het aantal gevaarlijke pandemieën in de toekomst verder zal toenemen. Daarom raden zij overheden aan veel meer te doen aan milieubescherming. Alleen op die manier valt volgens hen het tij te keren. ‘De gezondheid van mensen hangt nauw samen met de gezondheid van wilde dieren, boerderijdieren en het milieu.’

Stekkerauto-verdienmodel
Ondertussen groeit het aantal elektrische auto’s in Nederland gestaag en worden er nieuwe toepassingen bedacht. Zo stelt hoogspanningsbeheerder TenneT dat Nederlanders met een elektrische auto, zonnepanelen of een warmtepomp hun energienota in de toekomst met honderden euro’s per jaar kunnen verlagen door stroom terug te leveren aan het net. Ceo van TenneT Manon van Beek: ‘In de accu’s van elektrische auto’s alleen al zijn gigantische hoeveelheden stroom beschikbaar.’

Nederland telt momenteel 200.000 stekkerauto’s, waarin 2 gigawatt aan elektriciteit zit opgeslagen. Dat is evenveel als in drie grote elektriciteitscentrales. ‘Die auto’s staan een groot deel van de dag stil. Als de eigenaar tegen betaling een deel van de stroom afstaat, blijft het stroomnet in balans’, aldus Van Beek. René Kerkmeester, hoofd digitalisering bij TenneT: ‘Op die manier kun je met een elektrische auto 15.000 kilometer per jaar gratis rijden, hebben we becijferd.’ Hetzelfde principe geldt voor stroom die in thuisbatterijen wordt opgeslagen of die door warmtepompen en zonnepanelen wordt opgewekt.

Wekenlange droogte - foto: public domain (twitter)

Zonnepanelen
De schonere lucht zorgt in combinatie met veel zonnige dagen voor recordopbrengsten van zonnepanelen. Her en der in Nederland sneuvelen warmterecords en de boeren klagen steen en been over de droogte.  Het mooie weer zorgt samen met het thuisblijven vanwege het Corona-virus tot een forse stijging van het drinkwatergebruik. En dat terwijl er voorlopig geen regen van betekenis wordt verwacht. De droogte leidt nu al tot hoofdbrekens en de zomer moet nog komen….

Bronnen: PZC, nos.nl, nu.nl, trouw.nl, The Guardian
Foto boven: public domain