Augustus 2019 – Voedseltekort dreigt na 2050

Als het niet lukt de klimaatverandering te beteugelen dan dreigt tussen 2050 en 2100 een wereldwijd voedseltekort. En daar zijn de arme landen – die het minst CO2 produceren – als eerste de dupe van. Dat staat in het in augustus gepresenteerde – onthutsende – rapport van klimaatpanel IPCC van de Verenigde Naties. Een van de aanbevelingen in het VN-klimaatrapport: minder vlees en ander dierlijk voedsel eten en minder eten verspillen.

Volgens cijfers van het IPCC is de consumptie van vlees per persoon sinds 1961 verdubbeld. Tussen 2010 en 2016 werd bovendien 25 à 30% van de voedselproductie verspild. ‘In Nederland hebben we een landbouwsector die veel vlees exporteert en waar dus veel veevoer in omgaat. Dat hangt samen met veel landgebruik en uitstoot van broeikasgassen’, zegt Bart Strengers van het IPCC. ‘We moeten ons afvragen of dat op lange termijn houdbaar is.’

Op land waar mais voor veevoer wordt verbouwd kunnen geen bloemkolen of andere gewassen groeien. Daar komt bij dat het aanplanten van bos en andere beplanting om CO2 op te vangen ten koste gaat van beschikbare landbouwgrond voor voedselgewassen. Dat zet volgens het IPCC de voedselzekerheid in armere gebieden flink onder druk.

Misoogst drama
Klimaatspecialist Roel Clement van landbouworganisatie ZLTO beaamt dat volmondig. Voor non-profitorganisatie Agriterra bezocht hij een aantal boeren en corporaties in Kenia. ‘Daar voelen ze al tien, vijftien jaar de gevolgen van de klimaatverandering. Anders dan hier raakt een misoogst in Kenia meteen de hele dorpsgemeenschap’, aldus Clement.

De tekst gaat verder onder de foto.

Staat van het klimaat
Een akker in het landbouwgebied rond Mount Kenya waar de gevolgen van klimaatverandering gevolgd worden, foto: publiek domein

De Keniaanse boeren zijn, zo benadrukt Clement in een interview met de PZC, niet schuldig aan het klimaatprobleem. Ze produceren een te verwaarlozen hoeveelheid CO2, in tegenstelling tot vooral de geïndustrialiseerde landen. Clement: ‘Het is schrijnend om te zien dat mensen die het minst bijdragen aan de klimaatopwarming als eerste de dupe ervan zijn.’

De ZLTO-klimaatspecialist ziet wel mogelijkheden om de Keniaanse boeren weerbaarder te maken tegen de klimaatproblemen. ‘Het is zaak dat ze maatregelen treffen om water langer in de bodem vast te houden. Dat kan onder meer door groenbemesters te zaaien.’

De Brit Roger Hallam, oprichter van klimaat-actiegroep Extinction Rebellion, beschouwt klimaatverandering als massamoord. Het gaat volgens hem helemaal mis en er moet heel rap iets veranderen. En dat mag in de visie van Hallam best door stevige provocatie en massale burgerlijke ongehoorzaamheid afgedwongen worden. ‘Trap rotzooi, alleen dan zal de elite naar ons luisteren’, aldus de nieuwe profeet van de milieuwereld.

Samenwerken
Positief nieuws is er ook in augustus. Nederland en Duitsland willen kijken hoe ze samen de uitstoot van schadelijke broeikasgassen kunnen terugdringen en versneld over kunnen stappen naar schone energie. Goed idee volgens wetenschappelijk directeur van ECN/TNO en hoogleraar energiesystemen aan de Rijksuniversiteit Groningen André Faaij. ‘Wij kunnen het nodige leren van de Duitsers. Duitsland is een koploper in het opwekken van duurzame stroom.’

Nederland en Duitsland vullen elkaar goed aan volgens Faaij. ‘Wij zijn bijvoorbeeld goed in duurzame chemie. Als we met elkaar delen wat wel werkt en wat niet, maken we veel meer vaart met de energietransitie en houden we de kosten in de hand.’

Rijden op frietvet
Ook regionaal en lokaal wordt nagedacht over maatregelen die kunnen bijdragen aan minder uitstoot van schadelijk broeikasgassen. Zo laat de gemeente Goes haar vrachtwagens rijden op schone brandstof gemaakt van frietvet en de resten van planten. De voordelen zijn enorm volgens Tom Kapoen van de gemeente Goes. ‘Deze auto’s stoten totaal geen koolwaterstoffen uit. Dus een CO2-reductie van 100%.’

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland zetten stevig in op rijden op stroom. Mega-parkeerterrein het Transferium in Renesse moet uitgroeien tot de eerste, volledig zelfvoorzienende locatie in een netwerk met elektrisch vervoer in Nederland. Daarbij gaat het niet alleen om elektrisch busvervoer naar de stranden, maar ook om een smart charging plein als schakel in een netwerk met elektrische deelauto’s, -fietsen en -scooters.

Bronnen: PZC, nos.nl