Augustus 2020 – Hitte, droogte en meer bosbranden

Overal op de aardbol woeden sinds april dit jaar al 13 procent meer natuurbranden dan in dezelfde periode in 2019, en de branden zijn ook heviger.  Volgens onderzoekers van de Boston Consulting Group (BCG) wordt dat wereldwijde probleem voor 75 procent door de mens veroorzaakt. Klimaatverandering zorgt voor steeds warmer weer. De daardoor ontstane droogte zorgt niet alleen voor meer brandgevaar, maar ook voor scheuren in dijken en blauwalg in het zwemwater.

In Europa ontstaat 95 procent van de natuurbranden door nalatigheid. In subtropische gebieden brandt het vooral door het ‘hakken en branden’ waarbij bos moet wijken voor landbouw en veeteelt. Door een langer en intenser brandseizoen heeft de natuur inmiddels te weinig tijd om te herstellen en dat zorgt er weer voor dat er onvoldoende voedsel is voor jonge dieren.

Weer erger
Merijn van Leeuwen, bosexpert van de Nederlandse afdeling van het Wereldnatuurfonds voelde al aankomen dat de uitkomsten van het BCG-onderzoek zorgwekkend zouden zijn. ‘We hoopten dat 2019 een rampjaar zou blijven, maar het is nog weer erger geworden. Niemand wil die vreselijke beelden van mensen en dieren die getroffen worden door bosbranden en toch gebeurt het weer.’

Twee kwaden komen volgens Van Leeuwen bij elkaar. De onverantwoorde ‘brandlandbouw’ en klimaatverandering. ‘Klimaatverandering wordt steeds duidelijker. We zien branden op plekken waar we vroeger nooit van hoorden, zoals Siberië. Daar was vroeger ook blikseminslag en dan brandde er een paar honderd hectare af. Maar nu branden er door klimaatverandering vele duizenden hectares af.’

Klimaatonderzoeker Geert Jan van Oldenborgh, werkzaam voor het KNMI en de Universiteit van Oxford, maakt zich eveneens zorgen. Nederland heeft wel vaker te maken met een hittegolf, maar zelden met zo’n langdurige als die in augustus 2020 waarin het kwik acht dagen achtereen tot 30 graden of hoger steeg. ‘Acht dagen zulke temperaturen, dat is uitzonderlijk’, aldus Van Oldenborgh. Hij heeft er niet echt een verklaring voor. ‘Natuurlijk, de aarde warmt op, maar de temperatuurstijging tijdens hittegolven is groter dan de klimaatmodellen aangeven.’ Er is in de visie van de klimaatonderzoeker maar één mogelijkheid en dat is het terugdringen van de CO2-uitstoot. ‘Pas als die uitstoot nul is zal de temperatuur stoppen met stijgen. De realiteit is dat we onze borst moeten natmaken. De hittegolven gaan nog extremer worden.’

'Hakken en branden', subtropen, foto: CC0 publiek domein

Waterstoffabriek
Groene waterstof is een van de middelen om de CO2-uitstoot te reduceren. Als het aan energiebedrijf VoltH2 ligt staat er binnen drie jaar in Vlissingen-Oost een waterstoffabriek. Er wordt begonnen met een elektrolyse-eenheid van 25 megawatt. Die kan jaarlijks 3600 ton groene waterstof produceren. Later kan de capaciteit van de fabriek uitgebreid worden tot 14.400 ton groene waterstof per jaar.

Groene waterstof is waterstof die wordt gemaakt met duurzame energie, in dit geval van windmolens op zee. Bij Borssele komt de stroom van een groot windmolenpark op zee aan land. VoltH2-directeur André Jurres: ‘Niet voor niks is Zeeland één van de hotspots voor groene waterstof. Er zijn grote windparken en er zijn afnemers. Industriële bedrijven die willen verduurzamen.’

VoltH2 onderzoekt ook de haalbaarheid van een vrachtwagentransportpunt uitsluitend voor het gebruik van waterstof, Verder wijst Jurres op de mogelijkheden in de binnenvaartsector. De locatie in Vlissingen-Oost is volgens Jurres strategisch; goed toegankelijk via de weg, het spoor én het water.

Smeltend ijs
In de categorie ‘verontrustende feiten’: de opwarming van de aarde heeft ertoe geleid dat tussen 1994 en 2017 zo’n 28.000 miljard ton ijs is gesmolten.   Volgens een artikel in de Britse krant The Guardian baseren de wetenschappers hun conclusie op een analyse van satellietbeelden. Daarop is ijsafname zichtbaar op de Noord- en Zuidpool, gletsjers en in hooggebergten. De wetenschappers noemen de afname ‘onthutsend’. Ze waarschuwen dat het zeeniveau eind deze eeuw een meter hoger zal zijn.

Wie de voeten droog wil houden kan een kijkje nemen in het Watersnoodmuseum in Ouwerkerk. Een interactieve klimaatwand leert bezoekers wat je allemaal zelf kunt doen om natte voeten te voorkomen en een hittegolf te weerstaan.

Bronnen: PZC, nos.nl, nrc.nl, The Guardian