Februari 2020 – Mega-afsluitdijk versus meters water

Klimaatverandering. Het is goed voor stevige discussies, sombere voorspellingen en gedurfde plannen. Volgens historicus en schrijver Rutger Bregman staat door de zeespiegelrijzing het voortbestaan van Nederland op het spel. Hij waarschuwt in zijn pamflet ‘Het water komt’ voor tot wel acht meter zeespiegelstijging. Oceanograaf Sjoerd Groeskamp – iets minder pessimistisch – heeft dé oplossing: 637 kilometer afsluitdijk om de Noordzee van Frankrijk tot Noorwegen.

‘We zijn uitgegaan van het slechtste scenario. Als we klimaatverandering niet weten te stoppen, kan in het jaar 2300 de zeespiegel vijf meter zijn gestegen’, zegt Groeskamp. Hij oppert het plan om de hele Noordzee af te sluiten met een 161 kilometer lange dam van Bretagne naar het zuidwestelijkste puntje van Engeland én een 467 kilometer lange dijk die het noorden van Schotland verbindt met het westen van Noorwegen. De kosten van dit stoutmoedige plan zijn beraamd op ergens tussen de 250 en 500 miljard.

Deltacommissaris Peter Glas acht een zeespiegelstijging met acht meter ‘zeer onwaarschijnlijk’. Volgens Glas is er geen reden voor paniek. ‘Nederland is zeer goed voorbereid op zeespiegelstijging en op hoogwater in de rivieren. Geen andere delta ter wereld ontwerpt de infrastructuur zo nauwgezet en met zulke hoge veiligheidsnormen. In het buitenland zijn ze jaloers op ons. Landen als Bangladesh, Vietnam en de Verenigde Staten roepen onze expertise in.’

Ebro-delta verdwijnt
Ook in Europa zijn de gevolgen van klimaatverandering zichtbaar. De Spaanse Ebro-delta liep tijdens de januaristorm Gloria bijna volledig onder water. Restaurant Vascos – ooit gebouwd op 200 meter van de zee – komt langzaam maar zeker op een schiereiland te liggen. Dankzij een bijna twee meter hoge muur van stenen en rotsblokken blijft het restaurant droog.

De klimaatverandering heeft ook voor Nederland consequenties. Wateroverlast, tekort aan drinkwater, elektriciteit dat uitvalt en schade aan landbouwoogsten zijn er een paar van. De kans op overstromingen neemt toe en in versteende gebieden kan de steeds vaker voorkomende hitte voor problemen zorgen. Boeren moeten volgens het Europese project Fabolous Farmers anders gaan telen, nu stortbuien en lange droge periodes elkaar steeds vaker gaan afwisselen.

De grond speelt een sleutelrol. Volgens Wico Dieleman van landbouworganisatie ZLTO is het zaak vanaf nu de grond ondieper te bewerken. ‘We moeten af van grote zware landbouwmachines. Door te veel bodemdruk gaat het bodemleven achteruit en laat de grond minder water door.’

Doordat steeds meer gewasbeschermingsmiddelen worden verboden, moeten telers plagen en ziektes met behulp van de natuur bestrijden.

Februari 2020 - wateroverlast in Nederland, foto: Baykedevries - CC BY-SA 3.0

Waterstof
Wageningen University & Research gaat samen met onderzoeksinstituut TNO onderzoeken of op boerenbedrijven waterstof kan worden opgewekt met zonne- en windenergie. Interessant voor een provincie met veel boeren en windpark Borssele voor de kust. Waterstof dat gemaakt wordt van duurzame energie kent geen uitstoot van CO2 en op deze zogeheten groene waterstof kun je auto’s, bussen en tractoren laten rijden.

Volgens Arthur van Schayk – directeur van cv-ketel- en warmtepompenfabrikant Remeha – is waterstof voor Nederland verreweg de beste optie om woningen energieneutraal te maken. ‘Niet alle huizen zijn geschikt om volledig elektrisch verwarmd te worden. Bovendien heb je waterstof nodig voor de opslag van energie. Batterijen zijn goed voor hooguit en paar dagen elektriciteit. Je kunt stroom veel beter omzetten in waterstof.’

Waterstof kan aardgas vervangen als brandstof voor cv-installaties. ‘We hebben hier al een unieke gas-infrastructuur. Die kunnen we gebruiken om waterstof te vervoeren. Ik pleit er dan ook voor om gasleidingen niet op te ruimen. We willen dat huiseigenaren en goede keuze kunnen maken. Dat kan een ketel zijn die op waterstof werkt, een elektrische warmtepomp of een hybride-systeem.’

Waterwarmte
In Zeeland biedt waterwarmte volgens het Netwerk Aquathermie goede kansen. Auqathermie is een techniek waarbij in de bodem opgeslagen warm water wordt benut voor verwarming. Het is een van de alternatieven voor het gebruik van gas. In de Goese wijk Ouverture zijn 423 woningen, 2 appartementengebouwen en een school aangesloten op een warmtenet dat gebruik maakt van aquathermie. Zeeland loopt voorop. Water genoeg…..

Bronnen: PZC, nos.nl