Juli 2019 – Hitterecords en 'Overshoot Day'

Was juni 2019 een warme maand met hete uitschieters; juli doet er nog een schepje bovenop. Voor het eerst komt in Nederland de temperatuur boven de 40 graden. Op Gilze-Rijen wordt op donderdag 26 juli een temperatuur van 40,7 graden gemeten.
Niet alleen de temperatuur loopt op, maar ook het energieverbruik. Volgens Global Footprint Network heeft de mensheid wereldwijd in zeven maanden al meer voedsel en natuurlijke hulpbronnen verbruikt dan de aarde in twaalf maanden kán voortbrengen.

Earth Overshoot Day – het omslagpunt – valt volgens Global Footprint Network elk jaar vroeger. De gevolgen: minder biodiversiteit, meer ontbossing en Co2 in de atmosfeer. ‘Op een gegeven moment houdt dat op’, zegt Robert Klijn van consultancybureau Fair Impact, verbonden aan Global Footprint Network. ‘Het is onduidelijk hoe ver we kunnen gaan met het vergroten van onze ecologische voetafdruk.’

Wetenschappers wereldwijd maken zich zorgen. Niet alleen in Nederland worden extreme temperaturen gemeten, maar ook elders in de wereld. In de Indiase deelstaat Rajastan wijst de thermometer een onwaarschijnlijke 50,6 graden aan en in Amerika’s koudste staat Alaska wordt een temperatuur van 32 graden gemeten terwijl het daar rond deze tijd van het jaar hooguit 18 graden is.

Alaska wildfires, foto: Sherman Hogue – Public domain

Poolbrand
Grote delen van het poolgebied kampen met ongekende bosbranden. Op satellietbeelden zijn boven Siberië, Groenland en Alaska enorme rookpluimen te zien. In de zomer komen er vaker bosbranden voor in het poolgebied, maar volgens bosbrandexpert Mark Parington van Copernicus Atmosphere Monitoring Service veel minder. ‘Dit is buitengewoon. De intensiteit en de duur van de branden is uitzonderlijk. Ze zijn soms honderden vierkante kilometers groot en blijven weken branden.’

In brede kring wordt nagedacht over hoe de opwarming van de aarde tegen kan worden gegaan. De beste manier is volgens Zwitserse wetenschappers om wereldwijd minstens een biljoen bomen te planten. In theorie wordt daarmee, zo schrijven de wetenschappers in vakblad Science, de CO2-uitstoot die sinds het begin van de negentiende eeuw is veroorzaakt door de mens voor tweederde gecompenseerd. ‘Dit is met afstand de goedkoopste manier om klimaatverandering tegen te gaan’, zegt ecoloog Tom Crowther.

Het Nederlandse kabinet zoekt de hulp van de Nederlanders bij het speuren naar ‘klimaatideeën’. ‘Ik daag iedereen uit om projecten aan te dragen die vel CO2 besparen’, zegt staatssecretaris Stientje van Veldhoven van milieu. ‘Wat mij betreft is the sky the limit.’ Met enige regelmaat verschijnen verhalen over bedrijven met dat soort ideeën. Zo werken Zeeuwse bedrijven en kennisinstellingen samen aan het eerste door waterstof aangedreven binnenvaartschip.

Allemaal klimaatontkenners
Scepsis is er ook. ‘We zijn allemaal klimaatontkenners’, kopt de PZC in een artikel over twee pagina’s. Zo is er de groep ‘Het valt wel mee’ en de afdeling ‘Dat bepaal ik zelf wel’. Laatstgenoemde groep houdt er niet van in haar vrijheid beknot te worden. Voor hen werkt een oproep tot zuinigheid als een rode lap op een stier. Het wekt weerstand op.

Herkenbaar is het ‘omstandereffect’: ‘Als het echt zo erg was, dan greep iemand wel in’. Daarbij wordt vaak gewezen naar de overheid die in de visie van de ‘omstanders’ weinig haast maakt met ingrijpende klimaatmaatregelen.  Een heel andere groep is die van mensen die ‘maar ik doe toch al iets (afval scheiden, zonnepanelen installeren)’ als excuus aanvoeren om niet méér te hoeven doen.

Dan is er nog de groep die het allemaal niet wil weten. Zij die best weten dat vliegen bijdraagt aan het broeikaseffect, maar toch op vliegvakantie gaan. Je schuldgevoel wordt minder als je denkt dat jouw ene vliegreis op het grote geheel maar weinig uitmaakt. Als laatste wordt het kuddegedrag genoemd: als de rest van de wereld doorgaat met vervuilen, waarom zouden wij het dan anders doen?

Kuddegedrag kan overigens ook positief zijn. Zo blijken zonnepanelen ‘besmettelijk’ te zijn. Als jouw buren zonnepanelen op het dak leggen wordt de kans groter dat jij volgt, zo blijkt uit Amerikaans onderzoek. En tot die tijd? Tot die tijd zijn we allemaal klimaatontkenners….

Bronnen: PZC, nos.nl, Global Footprint Network