Hollandse IJsselkering (1953-1958)

De Hollandse IJssel – een eeuw geleden bij Gouda afgedamd en over een lengte van 30 kilometer gekanaliseerd – is een waterweg tussen Nieuwegein en Rotterdam en mondt uit in de Nieuwe Maas. Bij een overstroming kan de rivier zijn water moeilijk kwijt omdat het opkomende zeewater het rivierwater tegenhoudt. Gevaarlijk, want het gebied langs de Hollandse IJssel is één van de laagst gelegen én dichtst bevolkte gebieden van Nederland: de Randstad.

In 1953 houden de dijken het, maar het is kantje boord. Het lot van zo’n anderhalf miljoen mensen heeft aan een zijden draad gehangen. Een deskundige vergelijkt de rampnacht voor wat betreft de Randstad met ‘een kudde olifanten die door het oog van de naald kruipt’. Hoewel bekend is dat de dijken in slechte staat verkeren, is nooit actie ondernomen. Er moet, oordeelt de Deltacommissie, nu echt iets gebeuren. Het plan voor de bouw van een beweegbare stormvloedkering en een grote schutsluis in de benedenmond van de Hollandse IJssel wordt gelanceerd.

Schuiven
Het is een omvangrijk project. Aan beide zijden van de rivier worden twee 45 meter hoge torens gebouwd. Tussen die torens worden schuiven van 80 meter breed en 11,5 meter hoog opgehangen. Deze 635 ton wegende schuiven kunnen bij dreigend extreem hoog water – meer dan 2,25 meter boven NAP – in het water neergelaten worden. Schepen kunnen in dat geval via de schutsluis toch verder.

Omdat de kering alleen bij extreem hoog water wordt gesloten heeft de scheepvaart er nauwelijks last van. Belangrijk omdat de Hollandse IJssel één van de drukste binnenvaartroutes richting Duitsland is. Daarmee wordt ook bij de bouw van kering en schutsluis – die uiteindelijk vijf jaar in beslag neemt – zoveel mogelijk rekening gehouden.

Hollandsche IJsselkering
Hollandsche IJsselkering

Baggeren
Door een stuk van de uiterwaarden uit te baggeren kunnen schepen zonder veel hinder doorvaren terwijl op de rivier zelf gewerkt kan worden. Omdat de klei te slap is om er de kering op te kunnen bouwen, worden eerst meerdere kleilagen weggegraven en vervangen door zand uit de Nieuwe Maas.

Aansluitend wordt met behulp van een 100 kilometer lange stalen damwand een bouwput gemaakt waaruit het water wordt weggepompt. In die bouwput wordt op de rivierbodem een drempel gemaakt waar de zware schuiven op komen te rusten als ze worden neergelaten.

Vaste oeververbinding
Vóór de bouw van de Hollandse IJsselkering moeten inwoners van de Krimpenerwaard vaak lang op de veerpont wachten om naar de overkant te kunnen. De bouw van de stormvloedkering wordt aangegrepen om een vaste oeververbinding te realiseren. Er wordt een brug over de sluis en de schuiven van de kering gebouwd. De brug is nu onderdeel van de N210.