September 2020 – Warmte en stroom uit grondwater

Er is geen scenario waarin Nederland zonder aardwarmte zijn duurzame ambities waar kan maken. Dat is de stellige overtuiging van Herman Exalto, projectleider geo-energie bij staatsbedrijf EBN. ‘In het klimaatakkoord is afgesproken dat we in 2030 anderhalf miljoen woningen van het gas af hebben. Dat kan niet alleen worden ingevuld met nieuwbouw en elektrische warmtepompen. Aardwarmte is een duurzame vorm van energie die bovendien snel kan worden uitgerold.’

Aardwarmte wordt gewonnen uit water dat in diepere lagen van de bodem – ongeveer twee kilometer diep – ligt opgeslagen. Bij het winnen van aardwarmte worden twee gaten geboord. Via één buis wordt water met een temperatuur van ongeveer 70 graden naar boven gehaald. Dat wordt gebruikt om ander water te verwarmen dat wordt rondgepompt in een warmtenet. Het water dat naar boven is gehaald gaat via een tweede buis weer terug de bodem in.

Het beslag op de omgeving is volgens Exalto redelijk beperkt. ‘Per winningslocatie is ongeveer een half voetbalveld aan ruimte nodig. Daarop staan wat gebouwtjes met installaties erin. Het is heel wat anders dan bijvoorbeeld zonneparken, waarbij je hele weides vol moet leggen. Verder is er ook geen overlast. Geen gegons, geen fijnstof, niks.’ Amersfoort heeft de primeur van warmte uit de ultradiepte. Larderel Energy werkt daar aan een project waarbij 160.000 huishoudens en bedrijven op aardwarmte aangesloten worden.

Kernenergie-revival
In de jacht op duurzame en schone energie wordt ook kernenergie weer van stal gehaald. Volgens VVD-Kamerlid Mark Harbers kunnen de klimaatdoelen alleen gehaald worden als kernenergie een prominente plek krijgt in de toekomstige energievoorziening. Dat het splitsen van de atoomkernen van uranium niet alleen veel energie oplevert in de vorm van warmte, maar ook kernafval, is voor Harbers geen onoverkomelijk probleem. ‘Het bestaande kernafval kunnen we deze eeuw goed kwijt. Op dit moment wordt onderzocht hoe je kernafval in kleilagen voor de eeuwigheid kunt opbergen, Zonder dat je er ooit nog last van hebt.’

Fotojournalist Rob Huibers staat er heel anders in. In zijn fotoboek ‘Een stralend verleden’ pleit hij voor ‘kappen met kernenergie’. ‘Als er echt iets fout loopt in een kerncentrale loopt het verschrikkelijk uit de hand. De kans is niet groot, maar het gebeurde zomaar in Fukushima. Ik denk dat het beter is om te investeren in groene energiebronnen. Energie uit zon, wind en water. Ik ben ervan overtuigd dat we in twintig jaar het klimaatprobleem kunnen oplossen. Zonder kernenergie.’

Europese troonrede
Ondertussen schroeft de Europese Commissie de milieueisen op. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen wil dat de CO2-uitstoot in Europa in 2030 met 55 procent is verlaagd, zo blijkt uit haar State of the Union, zeg maar de Europese troonrede. ‘Dat is voor sommigen te veel, en voor anderen te weinig. Maar we kunnen dit halen’, aldus Von der Leyen.

Om het gestelde doel te halen neemt de EU auto’s, bouw en industrie onder de loep. De commissie wil strengere regels voor de uitstoot van auto’s en busjes en bepleit via een ‘renovatiegolf’ groenere huizen en gebouwen. Eurocommissaris Frans Timmermans: ‘Een langetermijnoplossing met kortetermijnresultaten. Goed voor het milieu, de energiekosten kunnen omlaag en het midden- en kleinbedrijf kan aan de slag.

Ook wil de commissie niet alleen dat de uitstoot van de landbouw naar beneden gaat, maar ook dat de sector meer duurzame goederen produceert voor de economie. Verder wordt gepleit voor uitbreiding van bosgebied en beter bescherming van bestaand bos. Timmermans: ‘Dit is een cruciaal moment voor onze gezondheid, onze economie en de strijd tegen de klimaatverandering.’

Storm Francis, foto's F. Vallance CC BY 2.0

Records
En verder regent het records. In Gilze-Rijen werd dinsdag 15 september een temperatuur van 35,1 graden geregistreerd, de hoogste temperatuur ooit in september gemeten. Nederland beleefde met 792 zonne-uren de zonnigste lente en in De Bilt werd met acht dagen op rij met temperaturen boven de 30 graden de warmste week ooit opgetekend.

Storm Francis zorgde ervoor dat alle windturbines in Nederland in 24 uur tijd meer dan honderd miljoen kilowattuur aan elektriciteit produceerden en ook dat is een record volgens Energieopwek, dat de productie van groene energie bijhoudt. Honderd miljoen kilowattuur staat gelijk aan het jaarlijkse stroomverbruik van zo’n 30.000 huishoudens.

Bronnen: PZC, nos.nl, nrc.nl, nu.nl