Augustus 2021 – Ambitieus klimaatbeleid biedt kansen

Global Day of Action in Kopenhagen, foto: america.gov – CC BY-SA 2.0

Een ambitieus klimaatbeleid biedt kansen voor de verduurzaming en ‘vergroening’ van de economie. Dat is de stellige overtuiging van voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen. ‘Nederlanders kennen de bedreiging van klimaatverandering en een stijging van de zeespiegel maar al te goed. Maar als innovatieleider heeft Nederland veel te winnen.’ Von der Leyen windt er geen doekjes om: ‘Niks doen tegen klimaatverandering wordt steeds duurder.’

In de Green Deal – het klimaatplan van de Europese Unie – is een volledig klimaatneutrale samenleving in 2050 het einddoel. Over negen jaar moet de uitstoot van broeikasgassen 55 procent lager zijn dan in 1990. ‘We moeten de feiten onder ogen zien’, zegt Von der Leyen. ‘Extreme regenval en overstromingen in Nederland, België en Duitsland, dodelijke temperaturen in Canada, smeltende permafrost in Siberië: klimaatverandering is een feit.’

In het kader van de Green Deal is onlangs een groot klimaatpakket gelanceerd, met twaalf nieuwe of aangepaste Europese wetten. Von der Leyen: ‘We laten met dit pakket zien hoe we alle sectoren kunnen verduurzamen en hoe iedereen hiervan kan profiteren.’ Von der Leyen is niet bang dat klimaatbeleid ten koste gaat van economische groei. ’CO2-uitstoot en economische groei hebben we in Europa al losgekoppeld. Onze uitstoot is sinds 1990 met 25 procent gedaald, terwijl de economie met 60 procent is gegroeid.’

Kinderen marcheren voor klimaatrechtvaardigheid, foto: Lorie Shaull - CC BY-SA 2.0

Fietsen
Iedereen, zegt klimaatorganisatie Urgenda, kan een steentje bijdragen aan de oplossing van het klimaatprobleem. Het hangt volgens Urgenda-directeur Marjan Minnesma wel samen met hoeveel geld je te besteden hebt. ‘Als je niet veel geld hebt, zou ik zegen: eet zo min mogelijk vlees en ga over naar plantaardige eiwitten. Als je wat meer te besteden hebt, leg dan zonnepanelen op je dak.’ Mobiliteit is in Nederland goed voor 20 procent van de CO2-uitstoot. Minnesma: ‘Dus minder rijden, elektrisch rijden, deelauto’s, trein, fiets, lopen, dat is allemaal helemaal goed.’

Verder helpt alles wat te maken heeft met minder spullen kopen en minder vliegen. Gebruikte Vintage-kleding is, zegt Minnesma, veel milieuvriendelijker dan nieuwe kleding. ‘Want voor Vintage-kleding heb je geen nieuwe katoen hoeven te planten en water hoeven geven.’ De industrie moet in de visie van Minnesma ook flink aan de bak. ‘De industrie moet nu echt grote sprongen maken. Staal maken met waterstof is echt anders dan staal maken met steenkool.’

In de agrarische sector geldt Carbon Farming als een van de manieren om duurzamer te werken. Joris Baecke van landbouworganisatie ZLTO: ‘Als land- en tuinbouw verkeren wij inde unieke situatie dat we CO2 kunnen vastleggen. Dat onderscheidt ons van andere sectoren. Als je over grote oppervlakte iets meer organische stof in de bodem opslaat, zou dat een gigantische opslag van CO2 betekenen.’

Voor woonstichting Beveland Wonen is verduurzaming van het woningbezit de belangrijkste opgave uit het klimaatrapport. Bestuurder Peter Bevers: ‘Jaren geleden hebben wij ons het doel gesteld dat onze circa 12.000 woningen in 2050 volledig gasloos zijn. Dit bespaart 12,5 miljoen kubieke meter gas. Er valt ook winst te halen door ons nog meer te richten op circulair/recyclebaar bouwen. Tegengaan van verspilling, gebruik van natuurlijke materialen en hergebruik maken dat we minder een beroep hoeven te doen op niet-hernieuwbare grondstoffen. Dit leidt tot minder afval.’

De Nederlandse overheid, met de rechterlijke Urgenda-uitspraak als stok achter de deur, trekt de knip in de strijd tegen klimaatverandering. Zes tot zeven miljard euro worden de komende jaren geïnvesteerd in duurzame subsidies voor bijvoorbeeld het aanschaffen van een elektrische auto of het isoleren van huizen. Vooralsnog worden geen besluiten genomen over het vervroegd sluiten van kolencentrales en ook worden er nog geen knopen doorgehakt over extra stikstofmaatregelen.

Wetlands, zoals uiterwaarden, kunnen behalve water ook heel veel CO2 bufferen, foto: Montgomery County - CC BY-SA 2.0

Geen slechte zomer
In de categorie opmerkelijk: De zomer van 2021 lijkt zowat de slechtste aller tijden, maar schijn bedriegt. De flop van vijf slechte zomers wordt niet eens gehaald. Het was zelfs warmer dan normaal. De zomer van 1993 is de boeken ingegaan als de koudste, met maar een paar dagen boven de 23 graden. De zomer van 1998 was ook niet best, maar de titel somberste en natste zomer gaat naar het jaar 2011. Weerplaza-meteoroloog Alfred Snoek: ‘Er was een weekje in augustus dat het aardig warm was, maar daar is ook alles mee gezegd.’ Tja, dan valt de zomer van 2021 toch weer mee…

Bronnen: PZC, nos.nl, NRC>Klimaat, Global Change Biology, nu.nl,