De staat van het klimaat

Vrijwel elke dag komt het voorbij; nieuws of meningen over klimaatverandering en klimaatbeleid. In dit blog houdt het Watersnoodmuseum maandelijks de vinger aan de pols.

Maart 2021 – Burgerforum klimaatplannen bepleit

Klimaatmaatregelen hebben zoveel impact op het leven van mensen dat burgers meer dan tot nu toe betrokken moeten worden bij de besluitvorming. De – door het kabinet in het leven geroepen – commissie Brenninkmeijer pleit daarom voor een burgerforum voor klimaatbeleid. In andere Europese landen wordt al succesvol met burgerfora gewerkt.

Februari 2021 – Klimaatdoelen 2030 nu al in gevaar

De klimaatdoelen van 2030 dreigen nu al onhaalbaar te worden. De CO2-uitstoot van de industrie moet in dat jaar met 4,2 miljoen ton zijn teruggedrongen door gebruik te maken van elektrische boilers en warmtepompen, maar investeringen in zulke energiebronnen gaan te traag. Dat blijkt uit een rapport van onderzoeksbureau CE Delft, in opdracht van Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), Netbeheer Nederland en energiebedrijf Energie-Nederland.

Januari 2021 – Bewustwording én harde actie nodig

De strijd tegen klimaatverandering begint met bewustwording. Maar dat is niet genoeg. Op geen stukken na. Om opwarming van de aarde tegen te gaan én de wereld beter te wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering is harde actie nodig. En veel geld. In het kader van een internationale klimaatconferentie is becijferd dat maatregelen als onder meer het verhogen van dijken en het aanplanten van mangrovebossen voor kustbescherming, jaarlijks honderden miljarden euro’s vergen.

December 2020 – Opgeschroefde klimaatdoelen EU opmaat naar ‘groen herstel’

Europa moet de leider worden in de strijd tegen klimaatverandering. Dat staat voor EU-president Charles Michel als een paal boven water. In de laatste maand van een roerig jaar schroeft Europa de klimaatdoelen op. Afgesproken wordt dat de uitstoot in Europa niet zoals eerder afgesproken in tien jaar tijd met 40 procent naar beneden moet, maar met 55 procent.

November 2020 – Spanning op Nederlands stroomnet

Nooit eerder is zoveel windenergie opgewekt als in oktober 2020. Tachtig procent meer dan in augustus. Dat blijkt uit cijfers van energieopwek.nl, een website die bijhoudt hoeveel duurzame energie er op het net komt. De groei aan duurzame energie sluit echter nog niet aan op het – lang geleden ontworpen – elektriciteitsnetwerk van Nederland. Er staat spanning op het stroomnet.

Oktober 2020 – Industrie werkt aan ‘vergroening’

Vergroening is in opmars. Het havengebied van North Sea Port is volgens een recent onderzoek uitermate geschikt voor productie en gebruik van groene waterstof, in Gent komt een proeffabriek voor het maken van groene North-C methanol en energiebedrijf Ørsted gaat samen met kunstmestfabrikant Yara groene ammoniak ontwikkelen. Bij de EU is, met steun van de provincie Zeeland, subsidie aangevraagd voor de groene plannen.

September 2020 – Warmte en stroom uit grondwater

Er is geen scenario waarin Nederland zonder aardwarmte zijn duurzame ambities waar kan maken. Dat is de stellige overtuiging van Herman Exalto, projectleider geo-energie bij staatsbedrijf EBN. ‘In het klimaatakkoord is afgesproken dat we in 2030 anderhalf miljoen woningen van het gas af hebben. Dat kan niet alleen worden ingevuld met nieuwbouw en elektrische warmtepompen. Aardwarmte is een duurzame vorm van energie die bovendien snel kan worden uitgerold.’

Augustus 2020 – Hitte, droogte en meer bosbranden

Overal op de aardbol woeden sinds april dit jaar al 13 procent meer natuurbranden dan in dezelfde periode in 2019, en de branden zijn ook heviger. Volgens onderzoekers van de Boston Consulting Group (BCG) wordt dat wereldwijde probleem voor 75 procent door de mens veroorzaakt. Klimaatverandering zorgt voor steeds warmer weer. De daardoor ontstane droogte zorgt niet alleen voor meer brandgevaar, maar ook voor scheuren in dijken en blauwalg in het zwemwater.

Juli 2020 – Klimaatneutraliteit vergt waterstof

Als Europa klimaatneutraal wil worden, kan dat volgens de Europese Commissie niet zonder waterstof. Commissaris Frans Timmermans en Europarlementariër Mohammed Chahim zien grote mogelijkheden voor Nederland. Chahim: ‘Het is eigenlijk gewoon gas uit water. Een heel mooi product. En het is schoon. Als je waterstof verbrandt, krijg je water. Zuiverder kan niet. We zitten nu al aan de gas-rotonde van Europa, laten we dat ook voor waterstof worden.’

Juni 2020 – Minder vee en meer zonnepanelen

Halveren hoeft niet, maar krimp van de Nederlandse veestapel is hoe dan ook nodig om de klimaatdoelen van Parijs te halen. Dat zegt wetenschapper Jan Peter Lesschen. Samen met een groep onderzoekers van Wageningen University & Research schetst hij een beeld van Nederland in 2050. Een land waar het stikstofprobleem is opgelost en de landbouw klimaatneutraal. Ook een land vol zonnepanelen volgens het Centraal Bureau Statistiek. Zonne-energie gaat als een speer.

Mei 2020 – ‘Groen herstel’ na coronacrisis bepleit

Hoewel de CO2-uitstoot wereldwijd daalt door de coronacrisis is het volgens De Nederlandsche Bank (DNB) onverantwoord om klimaatmaatregelen uit te stellen. Op dit moment heeft de bestrijding van de corona-pandemie de hoogste prioriteit, maar dat mag in de visie van DNB niet ten koste gaan van de bestrijding van klimaatverandering. ‘We mogen de aandacht niet laten verslappen’, aldus DNB. De centrale bank pleit voor een ‘groen herstel’ uit de coronacrisis.

April 2020 – Urgenda-doel lijkt ineens haalbaar

Het kabinet lijkt dit jaar – per ongeluk – toch aan het Urgendavonnis te voldoen. De Corona-crisis leidt ertoe dat de uitstoot van CO2 in Nederland met megatonnen tegelijk terugloopt, zo blijkt uit scenario’s van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Nieuwe maatregelen moeten ervoor zorgen dat er volgend jaar ook minder CO2 wordt uitgestoten. Zowel vanuit de EU als vanuit de wetenschapswereld wordt gepleit voor het werken aan een groener en radicaal duurzamer Europa na Corona.

Maart 2020 – Thuiswerken helpt klimaat nauwelijks

Nederland ligt stil vanwege de Corona-crisis en dat is gunstig voor de luchtkwaliteit. Op satellietbeelden en in metingen aan het aardoppervlak in China en Italië is dat duidelijk zichtbaar. Voor wat betreft het klimaat leveren de Corona-maatregelen in Nederland nog niet veel op. Veel mensen werken thuis, waardoor de thermostaat op het werk lager kan. Maar in huis blijft dan wel de verwarming aan. Die effecten zijn nagenoeg tegen elkaar weg te strepen volgens Pieter Boot van het Planbureau voor…

Februari 2020 – Mega-afsluitdijk versus meters water

Klimaatverandering. Het is goed voor stevige discussies, sombere voorspellingen en gedurfde plannen. Volgens historicus en schrijver Rutger Bregman staat door de zeespiegelrijzing het voortbestaan van Nederland op het spel. Hij waarschuwt in zijn pamflet ‘Het water komt’ voor tot wel acht meter zeespiegelstijging. Oceanograaf Sjoerd Groeskamp – iets minder pessimistisch – heeft dé oplossing: 637 kilometer afsluitdijk om de Noordzee van Frankrijk tot Noorwegen.

Januari 2020 – Wasweerbericht en warmterecord

Nooit eerder was het wereldwijd zo warm op aarde. En dat is een trend die doorzet volgens de Wereld Meteorologische Dienst. Met als gevolg terugtrekkend (pool)ijs, stijging van de zeespiegel, verzuring van oceanen en extreem weer. Er zijn ook positieve gevolgen van de klimaatverandering. Vliegvakanties worden duurder en meer omstreden, de kans op mooi zomerweer in Nederland groter en daarmee een vakantie in eigen land aantrekkelijker. En er zijn meer lichtpuntjes.