September 2021 – Klimaat is niet meer links of rechts

Het noordpoolgebied warmt twee keer zo snel op als het wereldgemiddelde. Zeeën liggen zullen rond 2100 een tot anderhalve meter hoger gestegen zijn, waardoor kusthabitats worden bedreigd., foto: Timinilya – CC BY-SA 4.0

Actie voor een duurzame samenleving. Dat is wat jongeren willen. In Zierikzee verzorgen tweeduizend scholieren een levende animatie voor het klimaat en in Middelburg lopen studenten een klimaatmars. De jongeren lijken de wind mee te krijgen. Voor het eerst in de geschiedenis is in de Troonrede een serieuze passage opgenomen over klimaatverandering. Het klimaat is niet langer links of rechts.

‘Het klimaatprobleem is het grootste probleem dat wij als planeet hebben. Alles is daarmee verbonden. Ik wil een goede toekomst voor de kinderen en jongeren van nu’, zegt UCR-student Emelia Köhn. ‘Als we nu actie ondernemen kunnen we misschien nog iets veranderen.’ De zorgen van Köhn, en met haar die van veel andere jongeren, zijn volgens klimaatwetenschapper aan de Vrije Universiteit Brussel Wim Thiery terecht.

Hij stelt dat kinderen die nu geboren worden tijdens hun leven gemiddeld zeven keer vaker blootgesteld worden aan hittegolven, tweemaal zoveel bosbranden, 2,6 maal meer droogtes, 2,8 keer meer overstromingen en bijna driemaal zoveel mislukte oogsten als mensen die zestig jaar geleden zijn geboren. ‘En dat maakt de klimaatcrisis wezenlijk anders dan bijvoorbeeld armoede, waar leeftijd minder een onderscheidende rol speelt.’

Arme landen
Uit het onderzoek van Thiery, gepubliceerd in wetenschappelijk tijdschrift Science, blijkt dat niet alle jonge generaties even hard getroffen worden. De 53 miljoen kinderen die sinds 2016 in Europa zijn geboren. zullen vier keer meer klimaatextremen meemaken, maar de 172 miljoen kinderen in Afrika bijna zes keer meer. ‘Als je naar hittegolven kijkt. wordt het voor kinderen in Afrika zelfs vijftig keer meer’.

Thiery: ‘Als we erin slagen onze uitstoot de komen jaren drastisch te verminderen, kunnen we de ergste gevolgen voor kinderen wereldwijd nog voorkomen. Tegelijkertijd hebben we een ontnuchterende boodschap voor de jeugd in arme landen. Die staat ongelooflijk veel klimaatextremen te wachten, zelfs bij het meest ambitieuze klimaatbeleid.’

De komende jaren wordt, zo belooft het demissionaire kabinet, 6 tot 7 miljard euro uitgetrokken voor de aanpak van klimaatcrisis. Dit in de vorm van subsidies voor de aanschaf van een elektrische auto en het isoleren van woningen. Het vervroegd sluiten van – zwaar vervuilende – kolencentrales blijft echter voorlopig nog toekomstmuziek. Sterker nog: de extreem hoge (en nog steeds stijgende) gasprijzen bezorgen kolengestookte energiecentrales een kleine revival. Voor Maarten de Zeeuw, campagneleider Klimaat en Energie bij Greenpeace, een extra signaal dat de overheid meteen moet ingrijpen: ‘Het kabinet moet alles doen wat in zijn macht ligt.’

De kolencentrale van Bełchatów in Polen - sluiting toekomstmuziek? Foto: Petr Štefek - CC BY 2.5

Groen verdienmodel
Tegelijkertijd is ‘het groene verdienmodel’ in opmars. De agrarische sector schuift steeds meer richting ‘Planet Proof’, ook al kost het boeren veel extra arbeid om duurzaam te werken. Om het label On the way to Planet Proof te mogen gebruiken, moet de landbouwproducent voldoen aan een hele trits voorwaarden: verantwoord omgaan met water, afval minimaliseren en zoveel mogelijk kiezen voor fossielvrije energie.

Ook wordt hen gevraagd groen te bemesten en te werken aan biodiversiteit en dierenwelzijn. Daar staat een extra vergoeding voor de telers tegenover.

Akkerbouwer Johannes Straver uit Almkerk is enthousiast. De andere aanpak werpt vruchten af. In de bodem krioelt het van de wormen en het aantal insecten en vogels op de akkers is fors gegroeid. ‘Het is best wat werk. Maar hoe langer je het doet, hoe makkelijker het wordt. Dus wij gaan zeker door, al is die extra vergoeding wel van groot belang.’

Bij de NOS wordt met de gedachte gespeeld om een special regelmatig terugkerend klimaatjournaal in het leven te roepen. En dat moet niet alleen over de oorzaken en gevolgen van klimaatextremen gaan, maar ook over waarheden en vooral onwaarheden in de vorm van nepnieuws en niet-feitelijke onderzoeken.

Oplaadpunt boten
Naast elektrisch rijden lijkt nu ook elektrisch varen in opkomst. In Zeeland heeft het Schouwen-Duivelandse Brouwershaven de primeur van een snel oplaadpunt voor boten. Aan de 35 meter lange afmeerkade aan de Haven Zuidzijde kunnen twee boten tegelijk inpluggen bij een laadzuil en zo vliegensvlug opladen.

In de categorie opmerkelijk: Een actie van milieufederatie ZMf waarbij gratis boompjes beschikbaar werden gesteld, heeft geleid tot een stormloop. Binnen drie kwartier waren alle 4000 boompjes vergeven….

Bronnen: PZC, nos.nl, NRC>Klimaat,  tiijdschrift Science, nu.nl