Juni 2021 – Steun voor ‘eerlijk’ klimaatbeleid

Prinses Amalia windmolenpark op zee. Locatie: 52° 35′ 22″ N, 4° 12′ 22,61″ E Foto: Ad Meskens – CC BY-SA 3.0

Windmolens op zee, een hogere CO2-heffing voor de industrie en het stimuleren van isolatie van woningen. Deze klimaatmaatregelen kunnen op de meeste steun rekenen van Nederlanders. Ook meer subsidie voor CO2-reductie, een hogere vliegbelasting en groene waterstof worden positief beoordeeld. Dat blijkt uit een volksraadpleging, gehouden door de universiteiten in Delft en Utrecht. Sleutelwoord is volgens Niek Mouter van TU Delft eerlijkheid. Als grote vervuilers echt streng aangepakt worden heeft de ‘gewone’ Nederlander minder moeite met klimaatmaatregelen die ook hem of haar treffen.

Ongeveer een kwart van de Nederlanders heeft een uitgesproken mening over klimaatbeleid. De rest, ongeveer 75 procent, steunt ambitieuze klimaatmaatregelen, maar vindt dat dan wel eerst aan een aantal voorwaarden – zoals het streng aanpakken door de overheid van grote vervuilers – voldaan moet worden. Mouter noemt ‘vleesbelasting’ als voorbeeld. ‘Mensen begrijpen het niet als zo’n belasting wordt ingevoerd en ze tegelijkertijd horen dat een CEO van een vervuilend bedrijf een dikke bonus krijgt.’

Ander voorbeeld is de plaatsing van windmolens op het land. ‘Mensen zeggen dan: ik zie nog niet overal zonnepanelen op daken en ook op zee is nog ruimte. Dus de overheid moet goed zichtbaar maken dat er eerst allerlei andere maatregelen zijn genomen’, aldus Mouter. Ed Nijpels, voorzitter van het voortgangsoverleg Klimaatakkoord, is blij met de uitkomsten van de volksraadpleging.

Druk Urgenda
Voor milieuorganisatie Urgenda is het geen reden om tevreden achterover te leunen. Integendeel. Na acht jaar gaat de juridische strijd tussen Urgenda en de Nederlandse overheid een nieuwe fase in. De milieuorganisatie spande in 2013 een rechtszaak aan om de Nederlandse overheid tot een actiever klimaatbeleid te bewegen. Inzet: beperken van de emissie van broeikasgassen in 2020 met 25 procent ten opzichte van 1990. Tot en met de Hoge Raad kreeg Urgenda het gelijk aan haar zijde.

Inmiddels is bijna zeker dat die doelstelling niet gehaald is. Urgenda-directeur Marjan Minnesma heeft laten weten dat de rechter nu is gevraagd aan de staat een dwangsom op te leggen. Minnesma: ‘Ik wil niet terug naar de rechter, maar ik wil niet genaaid worden.’ Urgenda heeft ambitieuze klimaatplannen – waaronder dat voor een uitstootvrij staalbedrijf Tata Steel – gepresenteerd aan demissionair premier Rutte en staatssecretaris Yesilgöz van Klimaat. De eerste reactie daarop stemt Minnesma hoopvol. ‘Rutte was niet negatief, dat is al een stap voorwaarts. Ik heb de indruk dat hij welwillend naar de plannen keek.’

Prinses Amaliawindpark, foto: Ad Meskens - CC BY-SA 3.0

Emissievrij
Voorlopig is er nog meer dan genoeg werk aan de winkel. Minimaal 30 grote steden moeten vanaf 2025 emissieloze zones voor vracht- en bestelauto’s hebben. Het loopt echter nog niet storm. De teller stokt bij negentien. Walther Ploos van Amstel, lector logistiek aan de Hogeschool Amsterdam, is sceptisch. Amsterdam wil het complete gebied binnen de ringweg tot ‘zero emission zone’ maken. Prima, maar ‘sommige andere gemeenten bestempelen hun voetgangersgebied in net centrum tot zero emission zone. Dan gaat het om een paar straten. Dat is voor de bühne.’

Daar staat tegenover dat veel grote bedrijven nu al overstappen op elektrische busjes. Pakjesbezorger DHL heeft er alleen al dit jaar 500 aangeschaft. Ook de cargobike – een elektrische transportfiets – maakt opgang en de ontwikkeling van elektrische trucks gaat eveneens gestaag verder. Door de opkomst van elektrisch vervoer is het aantal banen in die sector verdubbeld.

Chemiebedrijf Dow Chemical in Terneuzen ontpopt zich in de categorie internationale bedrijven tot rolmodel voor verduurzaming. Dow wil vanaf 2050 klimaatneutraal zijn. De bouw van een waterstoffabriek is het eerste onderdeel van de transitie. Het chemiebedrijf is nu nog ‘goed’ voor de uitstoot van ruim vier miljoen ton broeikasgas per jaar.

Cargobike, foto: WorkCycles - CC BY 2.5

Zonnepanelenkampioen
Nog meer goed Zeeuws nieuws: Zeeland is niet alleen de zonnigste provincie, maar mag zich ook Nederlands kampioen zonnepanelen noemen. Er zijn inmiddels 50.000 huishoudens met panelen op het dak. Dat komt neer op een kwart van het totaal aantal woningen. In geen enkele andere provincie is dat aandeel zo hoog. Terneuzen krijgt met 150.000 panelen verdeeld over 30 hectare het grootste zonnepark van Zeeland.

Bronnen: PZC, nos.nl, NRC>Klimaat, Pointer, nu.nl