Juni 2019 – Sledehonden op water in Groenland

Juni 2019 – Sledehonden op water in Groenland

Juni 2019 kan de boeken in als een maand vol temperatuur-uitschieters. In Groenland lopen de sledehonden tot hun enkels in helder blauw smeltwater en elders in Europa breekt een hittegolf records. In de Auvergne in Frankrijk loopt de temperatuur op tot 41 graden. Duitsland en Zwitserland ontsnappen evenmin aan tropische dagen. Tijdens het WK-voetbal voor vrouwen worden drinkpauzes ingelast om de hitte het hoofd te bieden.

Klimaatprotesten in Europa, foto Pixabay

Ondertussen gaat het protest tegen het klimaatbeleid in Europese landen gewoon door. In Aken – op een steenworp afstand van een van de grootste bruinkoolmijnen van Duitsland – gaan tienduizenden jongeren uit 16 verschillende landen de straat op om aandacht te vragen voor de klimaatverandering. De 16-jarige klimaatactiviste Greta Thunberg kondigt aan dat ze na de zomer een jaar lang niet naar school gaat, zodat ze zich volledig in kan zetten voor de strijd tegen klimaatverandering.

Opmerkelijk klimaatgerelateerd nieuws uit New York. Bij veilinghuis Christies gaan maar liefst 120 gitaren van Pink Floyd-gitarist David Gilmour onder de hamer. Gilmour schenkt de totale opbrengst – bijna 19 miljoen euro – aan een goed doel dat tegen klimaatverandering strijdt. ‘We hebben een beschaafde wereld nodig voor onze kleinkinderen en de generaties daarna, waarin deze gitaren bespeeld kunnen worden’, zegt Gilmour in een tweet.

Biomassacentrale
In het bedrijfsleven wordt naarstig gewerkt aan verduurzaming. In Sirjansland op Schouwen-Duiveland steken drie tuinders de koppen bij elkaar en investeren in een houtgestookte biomassacentrale. De warmte die bij de verbranding van houtchips en snoei- en groenafval vrijkomt wordt gebruikt om de kassen te verwarmen. ‘We gebruiken nu samen 7 miljoen kuub aardgas per jaar minder’, zegt aubergineteler Pleun van Duijn van DES (Duurzame Energie Sirjansland).

De CO2 die vrijkomt bij de verbranding wordt opgevangen in grote ballonvormige reservoirs en vervolgens gebruikt als groeimiddel in de kassen. KLM en de Technische Universiteit (TU) Delft kondigen aan dat ze samen aan het verduurzamen van de luchtvaart gaan werken. Er worden plannen gesmeed voor een V-vormig vliegtuig waarbij passagiers, vracht én brandstoftanks in de vleugels zitten. De plannenmakers zeggen dat het nieuwe toestel door de vorm en een fors lager gewicht 20 procent minder brandstof verbruikt dan de Airbus A350, op dit moment het modernste vliegtuig ter wereld.

‘Ons uiteindelijke doel is emissieloos vliegen’, aldus Henri Werij, decaan faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek van de TU-Delft. ‘Deze samenwerking met de KLM biedt een geweldige kans om daadwerkelijk verandering teweeg te brengen.’ Als alles meezit is in oktober een prototype op schaal van het revolutionaire nieuwe vliegtuig gereed.

Akkoord
Juni 2019 is ook de maand waarin het lang verwachte Klimaatakkoord het levenslicht ziet. De gasprijs gaat omhoog, die van elektriciteit wordt verlaagd. Wie een (dure) warmtepomp wil kopen kan geld lenen bij de overheid. Daarnaast kan subsidie aangevraagd worden voor isolatie, en wie een elektrische auto aan wil schaffen kan eveneens aankloppen bij de overheid voor en financieel steuntje in de rug. De Nederlandse industrie krijgt te maken met een CO2-belasting en er zijn plannen voor het invoeren van rekeningrijden.

Onder het motto ‘help de aarde een handje’ verschijnen in de media tal van tips voor gewone burgers om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Minder vlees eten staat daarbij en ook wordt mensen aangeraden om te kiezen voor écht groene energie.

‘Vergroenen’ van je reispatroon is een van de andere tips. En dat kan volgens tipgever Jelmer Mommers – die er zelfs een boek over heeft geschreven – op vele manieren. Eén van de belangrijkste: stop met vliegen. ‘Als we blijven vliegen doen we vooruitgang in veel andere sectoren teniet’, stelt Mommers. ‘Het kost nu eenmaal veel energie om een metalen bak met mensen en koffers erin de lucht in te krijgen.’

Bronnen: PZC, nos.nl


Mei 2019 – Exit diesel en opkomst waterstof

Mei 2019 – Exit diesel en opkomst waterstof

Mei brengt opmerkelijk klimaatnieuws: Amsterdam doet diesel- en benzineauto’s in de ban. Vanaf 2030 zijn alleen emissievrije voertuigen nog welkom in de hoofdstad. Voorstanders zijn – met schonere lucht in de stad in het vooruitzicht – blij. Tegenstanders noemen de plannen onbetaalbaar en spreken van doorgeschoten klimaatbeleid.

Ondertussen kelderen de verkopen van met name dieselauto’s. Autohandelaren raken hun tweedehands diesels aan de straatstenen niet meer kwijt terwijl het aantal elektrische auto’s op de weg gestaag stijgt. Hoogste tijd voor ‘dieselkoning’ Bosch het roer om te gooien. De technologiegigant uit Stuttgart – die onder meer de common railtechniek voor diesels heeft uitgedokterd – investeert in de ontwikkeling van waterstof.

Massamarkt
Met de brandstofcel die in een auto van waterstof elektriciteit maakt willen de Duitsers de markt op. ‘We hebben de kennis en ervaring om een dergelijk product naar de markt te brengen’, zegt Stefan Hartung van de Raad van Bestuur van Bosch. ‘De brandstofcel bevindt zich in de beginfase, er is nog geen massamarkt voor. Die maken wij in 2022.’ Hartung denkt over een paar jaar het zwaardere wegtransport – vrachtwagens en bestelbusjes – te kunnen voorzien van waterstof. Vervolgens komt de techniek beschikbaar voor personenauto’s.

Ook de KLM komt met nieuwe initiatieven. De luchtvaartmaatschappij gaat in Delfzijl een eigen raffinaderij opzetten om het tekort aan duurzame kerosine in de wereld op te vangen. De luchtvaart staat met de kabinetsplannen voor vliegtaks, kerosinebelasting en CO2-heffing onder grote druk.

KLM wil werken aan meer duurzame luchtvaart waarin tenminste 14 procent van de kerosine in Nederland uit duurzame bron komt. De maatschappij heeft eerder toegezegd haar CO2-uitstoot in 2050 ten opzichte van 2011 met 50 procent terug te brengen en zit nu op 17.3.

Warmte uit water centrum Zierikzee
Warmte uit water voor het centrum van Zierikzee?

Warmte uit water
Op Schouwen-Duiveland wil men gaan werken aan warmtewinning uit water.Het meest kansrijk voor toepassing van deze techniek – die op termijn de cv-ketel kan vervangen – zijn het stadscentrum van Zierikzee en de wijken Malta en Noorderpolder. Daar kunnen stadsgracht, havenkanaal, Ronde Weel en de ijsbaan worden gebruikt om energie aan te onttrekken. Ook op negen andere plekken op het Zeeuwse eiland kan uit oppervlaktewater gewonnen energie worden gebruikt om huizen en bedrijven te verwarmen én te koelen. Voorwaarde is dat er een plas in de buurt is die groot genoeg is, en er minimaal zestig huizen of bedrijven aangesloten worden.

De landbouw worstelt met duurzamer telen. Landbouwers willen wel, maar kunnen niet. Het ene na het andere gewasbeschermingsmiddel wordt verboden terwijl Brussel alternatieven als innovatieve genbewerking praktisch onmogelijk gemaakt. In een brandbrief aan landbouwminister Carola Schouten vraagt de geplaagde akkerbouw om hulp.

Bronnen: PZC, nos.nl


April 2019 – Klimaatspagaat over CO2-taks

April 2019 – Klimaatspagaat over CO2-taks

De in maart aangekondigde klimaatdraai van het kabinet – dat na eerdere scepsis nu pleit voor het invoeren van een CO2-taks – heeft het kabinet in april in een klimaatspagaat doen belanden. Het bedrijfsleven klimt zoals te verwachten was in de gordijnen en aan de andere kant gaat de taks GroenLinks en PvdA niet ver genoeg. De werkgevers waarschuwen dat grote bedrijven Nederland verlaten als de heffing er komt. De oppositie wil niet dat de opbrengst van de taks helemaal terug wordt gesluisd naar de bedrijven om hen in staat te stellen maatregelen om van het gas af te gaan en te verduurzamen. ‘Wij willen dat een deel van de opbrengst naar huishoudens gaat’, aldus PvdA’er William Moorlag.
Premier Mark Rutte pleit voor een ‘verstandige CO2-taks’ die niet het bedrijfsleven het vel over de oren haalt. ‘Neem Tata Steel, één van de modernste staalindustrieën ter wereld. We moeten zorgen dat dat bedrijf minder CO2-uitstoot zonder het kapot te maken.’ Rutte laat verder
weten dat Nederland wat hem betreft niet meer hoeft te doen tegen klimaatverandering dan de ons omringende landen. We moeten ‘niet doorslaan met het klimaat’ en ‘niet gaan leven in een zwart-wit foto’ aldus de premier.

Noodklok
Documentairemaker Sir David Attenborough is minder diplomatiek. Hij luidt de noodklok over de natuur die volgens hem doodziek is. Straks is er niets meer te filmen, is zijn boodschap. Attenborough was nog redelijk optimistisch ten tijde van het Parijse klimaatakkoord (2015) maar is naar eigen zeggen nu geschrokken van de snelheid waarmee de klimaatverandering zich voltrekt en hoeveel delen van de wereld daardoor onbewoonbaar worden met grote menselijke migratiestromen als gevolg. ‘Het gebeurt nu, in Europa. Mensen komen hierheen uit Afrika omdat ze niet meer kunnen leven waar ze nu wonen.’

Schrijver David Wallace-Wells schetst in zijn boek ‘De onbewoonbare aarde’ een angstaanjagend beeld. ‘Het is erger dan je denkt. Veel erger’, begint het apocalyptische boek. Wallace-Wells stelt dat er als er niet snel actie wordt ondernomen de aarde totaal onbewoonbaar wordt. En nee, hij houdt zich niet bezig met doemdenken. ‘Ik beschrijf enkel wat uit tienduizenden publicaties blijkt en dat is dat de consequenties van 2 tot 4 graden opwarming huiveringwekkend zijn.’

Wallace-Wells gelooft heilig in hernieuwbare energie als één van de wapens in de strijd tegen klimaatverandering en op dat vlak worden allerlei initiatieven ontwikkeld. De Zeeuwse Milieufederatie (ZMF) is een van de partners achter het idee voor het realiseren van een ‘energie-eiland’ in de Westerschelde. Samen met onder anderen Qirion Energy ConsultansFeddes/Olthof landschapsarchitecten en AquaBattery zoekt de ZMF naar een oplossing voor dagen dat er onvoldoende wind- en zonne-energie wordt opgewekt.
Opslag van eerder opgewekte energie is duur en biedt maar voor een beperkte periode uitkomst. Een energie-eiland met duizenden ‘zeewaterbatterijen’ kan daarin voorzien. Deze batterijen bestaan uit drie gedeelten. Het middelste bevat gewoon zeewater. Met stroom wordt dat gesplitst en zuur en basisch water dat in aparte compartimenten wordt verzameld. Daarmee is de batterij opgeladen.

Géén komkommers in plastic, foto: PXhere – CC Public Domain

Duurzamer eiland
Iedereen kan een steentje bijdragen aan de strijd tegen klimaatverandering, stellen Marco van Elswijk en Trees Janssens. Zij gaan heel Zeeland door met DuurzaamTuus via beurzen en lezingen. Van Elswijk vindt dat burgers aan zet zijn. ‘Het volk heeft de macht. Koop je geen komkommers meer in plastic, dan liggen er op den duur geen komkommers meer in plastic in de winkel.’
Burgers moeten in de visie van het duo veel meer betrokken worden bij plannen op het gebied van duurzaamheid. ‘Er zijn ontzettend veel initiatieven op het gebied van duurzaamheid. Maar de vraag is hoe mensen elkaar vinden. Informatie-uitwisseling is heel belangrijk. Op Schouwen-Duiveland is heel veel ruimte. Daar kun je natuurlijk massa’s zonnepanelen neerleggen of windmolens neerzetten. Maar we moeten ons afvragen op welke manier duurzame energie acceptabel is voor iedereen.’

Ondertussen laat de landelijk overheid zich ook niet onbetuigd. De subsidieregeling zonnepanelen wordt met drie jaar verlengd. Eigenaren van zonnepanelen kunnen nog tot en met 2023 de stroom die ze zelf opwekken en terugleveren aan het elektriciteitsnet volledig aftrekken van hun eigen energieverbruik. Groene obligaties komen er ook aan. De Nederlandse staat geeft de eerste in mei uit.

Bronnen: PZC, nos.nl


Maart 2019 – Expo ‘Veranderende wereld’ sluitstuk nieuwe invulling van vierde caisson

Vrijdag 1 maart – Expo ‘Veranderende wereld’ sluitstuk nieuwe invulling van vierde caisson

KNMI-topman blij met samenwerking met watersnoodmuseum

Klimaatbewustzijn. Dat is wat KNMI-topman Gerard van der Steenhoven betreft het sleutelwoord. En bewustwording is, zegt hij, iets heel anders dan bangmakerij. Van der Steenhoven is blij met de samenwerking tussen het KNMI en het watersnoodmuseum in Ouwerkerk en het resultaat daarvan. Met de 1 maart geopende vaste expositie ‘De Veranderende Wereld’ is de kroon gezet op de nieuwe invulling van het vierde caisson van het museum.

Bij de nieuwe expositie worden op een grote wereldbol aan de hand van de meest recente klimaatmodellen de effecten van het veranderende klimaat op het leven – in Nederland maar ook in de rest van de wereld – in beeld gebracht. Een belangrijk verhaal dat verteld moet worden, vindt Van der Steenhoven. Want er zijn nog steeds mensen die het verhaal dat het klimaat verandert én dat dat veroorzaakt wordt door menselijk handelen, bestempelen als ‘onzin’ en ‘bangmakerij’.

Volstrekt ten onrechte volgens Van der Steenhoven. ‘De foto’s zijn overtuigend. Poolijs smelt, gletsjers worden zichtbaar kleiner. En toch blijft het nodig om het verhaal van de klimaatverandering keer op keer te blijven vertellen.’ Waar hij ook vaak tegenaan loopt is de opvatting dat het geen enkele zin heeft als een klein landje als Nederland vergaande – en kostbare – maatregelen neemt om de CO2-uitstoot terug te dringen.

Vilein
‘Dat is een heel vilein argument’, aldus de KNMI-topman. Een argument dat in de visie van Van der Steenhoven geen hout snijdt. Het feit dat Nederland een klein land is en haar invloed beperkt is, ontslaat Nederland en de Nederlanders niet van de plicht de strijd aan te binden met de klimaatverandering. ‘We moeten er iets aan doen. En dat moeten we met z’n allen doen.’

De rol van het KNMI is volgens Van der Steenhoven in dit verband een belangrijke. Het KNMI is meer dan een instituut dat het weer voorspelt. ‘Wij zijn er voor de samenleving. Wij zijn er om schade en leed door het weer te beperken.’ Belangrijk instrument om dat doel te bereiken, is waarschuwen. Tijdig waarschuwen zodat maatregelen getroffen kunnen worden.

Bijvoorbeeld om leed door hitte voor te zijn. ‘Een hittegolf is de meest dodelijke natuurramp. Als je weet dat er een hittegolf op handen is kun je bijvoorbeeld water op het platte dak van een zorgcentrum zetten om te voorkomen dat het binnen te heet wordt. Of je kunt mensen evacueren naar een koelere plek.’

Early warning Center
Hoog op het verlanglijstje van Van der Steenhoven staat het realiseren van een ‘early warning center’ bij het KNMI. ‘We kunnen het weer steeds nauwkeuriger voorspellen, stormen aan zien komen.’ Tijdig waarschuwen – Van der Steenhoven trekt de parallel met de watersnoodramp – had in 1953 levens kunnen redden in Zuidwest Nederland.

Directeur van het watersnoodmuseum Siemco Louwerse kan zich helemaal vinden in de woorden van Van der Steenhoven: ‘De nieuwe invulling van het vierde caisson heeft als titel “Het water blijft komen – vechten tegen de vloed van morgen”. Die strijd mogen we nooit veronachtzamen.’

Siemco Louwerse en KNMI-topman Gerard van der Steenhoven (R), foto: Piet Kleemans


Maart 2019 – Klimaatdraai en vliegschaamte

Maart 2019 – Klimaatdraai en vliegschaamte

Opmerkelijk klimaatnieuws in maart: Premier Mark Rutte maakt een groene ruk naar links. Waar de VVD zich altijd verzette tegen een CO2-belasting voor bedrijven komt die er nu toch.

De klimaatlasten, zo stelt het kabinet, komen nu nog teveel bij de burger en daarom gaat de belasting op de energierekening fors omlaag. Klimaatdraai of niet, bezorgde burgers gaan de straat op. Veertigduizend mensen trotseren weer en wind om tijdens een Klimaatmars in Amsterdam te pleiten voor een groenere wereld.

Klimaatmars 10 maart, foto: Marianna Selina Knollema

De klimaatdiscussie levert ook nieuwe woorden op: vliegschaamte en vleeswroeging. Volgens een onderzoek van I & O Research zijn VVD-kiezers verhoudingsgewijs grotere vervuilers dan de gemiddelde Nederlander. En hoewel GroenLinksers graag praten over klimaatverandering stappen ze regelmatig in het vliegtuig. Zevenentwintig procent van hen doet daarbij aan CO2-compensatie. Dat dan weer wel. Andere conclusies uit het onderzoek: mannen zijn grotere vervuilers dan vrouwen (rijden meer auto, vliegen vaker) en hoogopgeleiden vliegen veel vaker dan laagopgeleiden en eten ook meer vlees.

Experiment
Ondertussen duiken ook regelmatig berichten op over initiatieven op het vlak van duurzame energie en energiebesparing. Waterschap Zeeuwse Eilanden doet mee aan een landelijke proef met het opwekken van duurzame energie: zonnepanelen op de dijken. Deze komen in de loop van 2019 op de binnendijk van de Spuikom bij Ritthem. Het gaat om een van de twee landelijke locaties. De andere is de Knardijk op Flevoland, bij Waterschap Zuiderzeeland.

In tientallen steden en dorpen worden aluminium verkeersborden vervangen door klimaatneutrale exemplaren van bamboe en in Zeeland worden plannen gelanceerd voor het realiseren van getijdencentrales in de Oosterscheldekering en de Brouwersdam. Rijkswaterstaat wijst de plannen voor getijdenturbines in de Oosterscheldekering vooralsnog af. Rijkswaterstaat wil eerst ‘100 procent zeker weten’ dat plaatsing van turbines geen invloed heeft op het functioneren van de kering. Wordt vervolgd.

In de zoektocht naar nieuwe manieren om energie te produceren, gaat men ook ondergronds. Letterlijk. De komende jaren gaan duizenden explosies de Nederlandse bodem teisteren. Met behulp van kleine ontploffingen willen Energiebeheer Nederland en onderzoeksinstituut TNO ontdekken waar in Nederland de bodem geschikt is om aardwarmte te winnen.

Tegelijkertijd wordt naarstig gezocht naar methodes om ‘oude’ huizen (huizen van voor 1975) zo goed te isoleren dat er weinig tot geen warmte ‘weglekt’ en er minder energie nodig is om deze huizen te verwarmen. De gemeente Schouwen-Duiveland investeert er in met subsidies. Doel: een milieu-neutrale gemeente in 2040.

Ook ‘groene daken’ maken opgang als het aan de provincie Zeeland ligt. Wie zijn dak wil bekleden met planten (gras, mos, sedum) kan rekenen op een subsidie van maximaal € 2.500 van de provincie. Volgens de Universiteit van Wageningen houden groene daken water vast, isoleren prima en gaan lang mee.

Extremisme
De zoektocht naar duurzame energie roept ook weerstand op. In Drenthe is bouwondernemer Ben Timmermans dusdanig ernstig bedreigd dat hij heeft besloten uit een groot windmolenproject te stappen. Vorig jaar waarschuwde de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid al voor groeiend extremistisch verzet tegen windmolens.

Het fel bestreden windmolenproject in Drenthe gaat overigens vooralsnog gewoon door. Maar zonder Timmermans: ‘Voor mij is een emotionele en financiële grens bereikt’, zegt hij in het Dagblad van het Noorden. ‘Ik wil mijn familie, onze medewerkers en opdrachtgevers niet langer de dupe laten worden van deze uit de hand gelopen situatie. Ik wil geen strijd en ga ook geen strijd aan.’

Bronnen: PZC, nos.nl, Dagblad van het Noorden, Youtube


Februari 2019 – protestmarsen en oude cijfers

Februari 2019 – protestmarsen en oude cijfers

Duizenden scholieren en studenten gaan de straat op om aandacht te vragen voor het klimaat. De 16-jarige Zweedse scholiere Greta Thunberg reist af naar Brussel om de Euro-politici – zo schrijft de PZC – onder uit de zak te geven. Journaals en actualiteitenrubrieken besteden op televisie uitgebreid aandacht aan de acties van de ‘klimaatspijbelaars’ en ook de schrijvende pers laat zich niet onbetuigd. Het klimaat is ‘hot’.

Figuurlijk én letterlijk. Weerplaza meldt dat donderdag 25 februari de warmste februaridag in Nederland is sinds 1920. Terrasjes zijn drukbeklant en ijsverkopers doen goede zaken. In februari. Het ene na het andere warmterecord sneuvelt. De natuur is volgens bioloog Arnold van Vliet gemiddeld drie weken eerder met alles. Veel bloemen en planten komen nu al uit en door het warme weer loopt de concentratie pollen op. Slecht nieuws voor hooikoorts-patiënten.

Ook politiek is er beroering. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft bij de door het kabinet verlangde doorrekening van het klimaatbeleid oude cijfers gebruikt. Hetgeen in de praktijk betekent dat de Nederlanders een veel hogere energierekening krijgen dan hun eerder door de regering was voorgespiegeld. Voor minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat echter geen aanleiding om het klimaatbeleid drastisch aan te passen.

Greta Thunberg (27 augustus 2018), foto: Anders Hellberg – CC BY-SA 4.0

Belasting 
Paul Rosenmöller, na 16 jaar afwezigheid weer terug in de politiek, breekt in een paginagroot interview in de PZC een lans voor het voorstel van GroenLinks-partijgenoot Jesse Klaver voor invoering van een CO²-belasting voor bedrijven. ‘Ik vind het goed dat je duidelijk maakt: wij denken dat een CO²-belasting nodig is voor een effectief klimaatbeleid waarbij de rekening eerlijk wordt verdeeld, waarbij we de grote bedrijven niet buiten schot laten’, aldus Rosenmöller.

Regelmatig verschijnen artikelen over gevolgen of mogelijke gevolgen van de klimaatverandering. De autoriteiten van het Noord-Russische eiland Nova Zembla in de Barentszzee hebben de noodtoestand afgekondigd. IJsberen die normaal gesproken op het ijs in het Russische poolgebied leven, worden steeds vaker op Nova Zembla gesignaleerd, op zoek naar voedsel. Michael Sjtisov van het Wereldnatuurfonds (WWF) Rusland legt in de krant uit waarom. ‘Normaal eten ze zeehonden, maar omdat het ijs smelt hebben ze geen plek meer om te wonen en zichzelf te voeden. Daarom klimmen ze nu aan wal. Als ze daar eten vinden blijven ze.’

Scheur
Ook zijn er berichten dat het Halley-onderzoeksstation op Antarctica gevaar loopt door een enorme scheur in het landijs. Een ijsberg die ongeveer twee keer zo groot is als de stad New York dreigt af te breken. De scheur groeit volgens onderzoekers elk jaar met 4 kilometer richting het noorden. Als de ijsberg afscheurt dreigt het Halley-station – waar sinds 1956 atmosferisch en geologisch onderzoek wordt gedaan – te verdwijnen.

De klimaatverandering houdt ook het bedrijfsleven bezig. De PZC bericht over een proef van Zeeland-Connect met zelfrijdende vrachtwagens en een project om over te schakelen van diesel naar elektrisch transport. Binnen de Zeeuwse politiek gaan stemmen op om 500 miljoen euro van energiebedrijf PZEM te gebruiken om in Zeeland over te schakelen naar groene energie.

Hard nodig volgens de demonstrerende scholieren die pleiten voor een veel strenger klimaatbeleid. Want – zo staat te lezen op een van de vele spandoeken – ‘er is geen ‘Planeet B’.

Bronnen: PZC, nos.nl


Februari 2019 – Open brief: wetenschappers steunen ‘klimaatspijbelaars’

Open brief: wetenschappers steunen ‘klimaatspijbelaars’

‘We kunnen ons niet veroorloven nog langer te wachten met maatregelen’
Ze winden er geen doekjes om. Het is volgens 350 Nederlandse wetenschappers hoog tijd dat de politiek aan de slag gaat met een ambitieus klimaatbeleid. ‘Het overstijgt partijpolitieke belangen. We kunnen ons niet permitteren nog langer te wachten met noodzakelijke maatregelen’, schrijven de wetenschappers in een open brief. Ze staan vierkant achter de scholieren die overal in Europa de straat opgaan om aandacht te vragen voor het klimaat. ‘Ze hebben groot gelijk.’

Ouwerkerk, febr.’19
De Nederlandse wetenschappers volgen met de open brief het voorbeeld van 3400 Belgische collega’s die hun regering hebben opgeroepen om meer te doen tegen klimaatverandering. De wetenschappers benadrukken eensgezind dat er geen sprake is van ‘doemdenken’, maar dat het gaat om wetenschappelijke feiten. Ze hebben forse kritiek op het Nederlandse klimaatakkoord. ‘Het is te vrijblijvend, niet afdoende en legt niet de lasten bij de grootste vervuilers, de industrie.’ De wetenschappers pleiten voor een CO²-belasting voor bedrijven.

Voor de wetenschappers staat het buiten kijf dat de aarde opwarmt én dat dat komt door menselijke activiteiten. De gevolgen zijn enorm, zo wordt gewaarschuwd. Al bij een temperatuurstijging van ‘slechts’ 1 graad krijgt de wereld te maken met zeespiegelrijzing, hittegolven, droogtes én overstromingen. Wordt het niet 1 maar 2 graden warmer dan worden de problemen in rap tempo nog veel groter.

Economische onrust
Droogte kan leiden tot mislukte oogsten en daardoor grote voedseltekorten die sociale onrust veroorzaken en mogelijk zelfs leiden tot wereldwijde migratiegolven. Er gebeurt volgens de wetenschappers nu nog veel te weinig om de uitstoot van broeikasgassen – die de opwarming van de aarde in de hand werken – tegen te gaan. ‘Met de huidige voorstellen stevent de wereld af op meer dan 3 graden opwarming tegen het eind van deze eeuw.’

De wetenschappers benadrukken dat hoe langer men wacht des te duurder het wordt om opwarming van de aarde tegen te gaan. ‘Klimaatmaatregelen zijn economisch gezien voordeliger dan de kosten van klimaateffecten en adaptatie aan klimaatverandering. Niets doen leidt dus tot hogere kosten dan tijdig adequate maatregelen nemen.’ De kennis en technologie om temperatuurstijging tegen te gaan is er. ‘Het implementeren ervan vraagt in de eerste plaats politieke moed.’

Rechtvaardig
Onderzoek laat volgens de wetenschappers zien dat klimaatbeleid niet alleen technologisch beleid omvat, maar ook sociaal beleid. ‘Het vraagt namelijk om een rechtvaardige verdeling van de kosten en baten, gedragsverandering en nationaal en internationaal energie- en industriebeleid’, aldus de open brief. ‘Rechtvaardige klimaatambities veronderstellen dus ook een aanscherping van het sociaal- en belastingbeleid.’

De wetenschappers voegen daar fijntjes aan toe dat Nederland niet voldoet aan de klimaatdoelen die de regering zelf heeft opgesteld. Maar het is nog niet te laat volgens de schrijvers van de open brief. ‘Als politiek leiderschap hand in hand gaat met effectieve maatregelen en gedragsverandering kunnen wij dit probleem tijdig oplossen. Anders zijn de jongeren, die nu protesteren voor hun eigen toekomst, de dupe.’

De Belgische wetenschappers zijn het geheel eens met hun Nederlandse collega’s. Voorstellen om uitstoot van CO² terug te dringen blijven volgens hen mijlenver achter bij wat nodig is. ‘Het is hoog tijd voor verandering. En om alles te veranderen hebben we iedereen nodig’, benadrukken zij. ‘Enkel zo kunnen we voorkomen dat klimaatverandering onze leefwereld verder ingrijpend verandert. Het vereist nu in de eerste plaats politieke moed.’

Bronnen: nos.nl, scientists4climateyouthforclimate


December 2018 - Deltares onderzoekt gevolgen versnelde zeespiegelstijging

18 december 2018 - Deltares onderzoekt gevolgen versnelde zeespiegelstijging

IJs op Antarctica smelt sneller dan gedacht
De zeespiegel langs de Nederlandse kust stijgt nu met circa 2 millimeter per jaar, maar het zou zomaar kunnen dat het na 2050 veel sneller gaat. Dat komt omdat het smelten van het ijs op Antarctica in een beduidend hoger tempo gaat dan voorspeld werd. In opdracht van de Deltacommissaris heeft Kennisinstituut Deltares onderzoek gedaan naar de mogelijke gevolgen van die snellere zeespiegelstijging.

Ouwerkerk, dec.’18
Voor wat betreft de mate van stijging van de zeespiegel zijn er verschillende scenario’s. De zogeheten Delta-scenario’s zijn gebaseerd op voorspellingen van het KNMI en die gaan uit van een zeespiegelstijging tot maximaal 40 cm in 2050 en maximaal een meter in 2100. In nieuwe projecties zegt het KNMI dat de zeespiegel tot wel 2 meter kan stijgen. Zelfs als alle doelen van het klimaatakkoord van Parijs – een globale temperatuurstijging van maximaal 2 graden – gehaald worden. Bij een sterkere opwarming van de aarde kan de zeespiegel zelfs tot 3 meter stijgen.

Snellere stijging van de zeespiegel brengt behoorlijk wat risico’s met zich mee. ‘We moeten ons in korter tijdsbestek aanpassen aan steeds groter wordende veranderingen. Onderzoek is nodig om tijdig maatregelen te nemen om de waterveiligheid, zoetwatervoorziening en leefbaarheid voor Nederland te garanderen’, zegt onderzoeker Marjolijn Haasnoot van Deltares.

Stormvloedkering dicht
Mocht de zeespiegel inderdaad sneller en sterker stijgen dan verwacht dan heeft dat vergaande consequenties. Onder meer voor waterstaatswerken als de stormvloedkering en de Maeslantkering. Haasnoot voorspelt dat deze keringen steeds vaker gesloten moeten worden en uiteindelijk zelfs permanent dicht gaan. Bij zware stormen zal er dan ook steeds vaker – en ook meer – water overheen slaan.

In de praktijk kan het betekenen dat zowel de stormvloedkering in de Oosterschelde als de Maeslantkering aangepast dan wel vervangen moeten worden om de veiligheid van het achterland te kunnen blijven garanderen. Voor wat betreft het IJsselmeergebied wordt nu nog uitgegaan van spuien als het kan en pompen als het moet. Als de zeespiegel 65 centimeter of meer stijgt, biedt spuien onvoldoende soelaas en moet de pompcapaciteit fors groter worden. De pompen op de Afsluitdijk moeten dan waarschijnlijk structureel ingezet worden en de dijken in het IJsselmeergebied dienen te worden aangepakt.

Om het kustfundament op een veilig peil te houden, moet het meegroeien met de zeespiegelrijzing door middel van zandsuppleties. Anno nu wordt per jaar zo’n 12 miljoen kubieke meter zand aangebracht, maar naarmate de stijgsnelheid van de zeespiegel toeneemt is ook meer zand nodig. Rond 2050 gaat het al om 3 á 4 keer zoveel zand als nu en tegen het einde van de eeuw loopt de benodigde hoeveelheid suppletiezand nog veel verder op.

Verzilting
Ander gevaar van zeespiegelstijging is verzilting van landbouwgrond, vooral in de laag gelegen gebieden aan de kust. Of er voldoende zoetwatervoorraad is om de verzilting tegen te gaan, moet nader onderzoek uitwijzen volgens Deltares. In ieder geval moeten zoetwaterinlaatpunten vaker en langer gesloten worden en zit het er dik in dat de vraag naar zoet water uit het IJsselmeer fors zal toenemen.

Deltares benadrukt dat naarmate het minder goed lukt de doelen van het klimaatakkoord van Parijs te halen en de opwarming van de aarde te beperken tot 2 graden er eerder meer en kostbaarder maatregelen moeten worden genomen om in Nederland droge voeten te houden.

Deltares pleit ervoor de vinger nauwgezet aan de pols te houden en verder onderzoek te doen naar de relatie tussen opwarming van de aarde, het smelten van landijs, zeespiegelstijging, de gevolgen van extra zeespiegelstijging, de kans dat keringen (te) vaak dicht moeten en de impact van de klimaatverandering op dijken en buitendijkse gebieden.

Bron: www.deltares.nl/nieuws

Smeltend poolijs, foto: pxshere – Public domain