Kronkels Carmiggelt over Ramp in Watersnoodmuseum

Kronkels Carmiggelt over Ramp in Watersnoodmuseum

OUWERKERK – Vrijdag 24 juni kruipt acteur en toneelmaker Helmert Woudenberg tweemaal in de rol van de beroemde schrijver Simon Carmiggelt. In zijn voorstelling – die gehouden wordt in het Watersnoodmuseum – draagt hij de kronkels voor die Carmiggelt schreef over de Watersnoodramp.

Vanaf 1947 tot 1975 schreef Simon Carmiggelt elke dag een ‘kronkel’. Dat was niet wat we nu een column zouden noemen, maar meer een kort verhaal, een levensschets. De kronkels van Carmiggelt waren liefdevolle waarnemingen van ontmoetingen met de meest uiteenlopende mensen.

Ontmoetingen
Carmiggelt schreef tien van deze kronkels over de Watersnoodramp. In deze verhalen vertelt Carmiggelt over ontmoetingen met Zeeuwse geëvacueerden, over de hulp van het Rampenfonds en de thuiskomst van bewoners in het rampgebied.

Helmert Woudenberg draagt deze verhalen – soms verdrietig, soms ontroerend – voor op een sprekende wijze. Voor ouderen is deze voorstelling een weerzien met vroeger, voor het jongere publiek is het een kennismaking met een tijd dat er nog lustig door iedereen werd gerookt en een glas bier slechts een gulden kostte.

Daktribunes 
Woudenberg draagt deze kronkels voor in het buitengebied van het Watersnoodmuseum. Het publiek kan van de voordracht genieten, zittend op de daktribunes van het museum. In het geval van slecht weer vindt de voorstelling binnen het museum plaats.

De voorstelling wordt zowel in de middag als in de avond opgevoerd. De eerste voorstelling start om 15.00 uur. De avondvoorstelling volgt om 19.00 uur. Tot die tijd is museumbrasserie Het Vijfde Caisson open voor een hapje en een drankje. Het optreden van Woudenberg duurt ongeveer een uur.

Tickets voor de voorstelling kosten 20 euro. Reserveer tijdig een ticket voor de voorstelling via info@watersnoodmuseum.nl of 0111-644382.

Simon Carmiggelt en Helmert Woudenberg

Gezocht: Zelfstandig werkend kok

Gezocht: Zelfstandig werkend kok

  • Wil jij werken in de brasserie van het best bezochte museum van Zeeland?

  • Vind jij het een sport om gasten te verwennen met Zeeuwse zaligheden?

  • En wil jij werken van 11.00 tot 18.00?

  • Dan hebben wij de ideale baan voor jou!

het vijfde caisson brasserie web

Museumbrasserie Het Vijfde Caisson in Ouwerkerk zoekt een:

Zelfstandig werkend kok

+ 32 uur p/w.

Museumbrasserie/kenniscentrum Het Vijfde Caisson maakt deel uit van het Watersnoodmuseum in Ouwerkerk. Het museum geeft een beeld van wat er is gebeurd tijdens en na de Watersnoodramp van 1 februari 1953. Thema’s die hier worden belicht zijn de Watersnoodramp, maar ook klimaatverandering en zeespiegelstijging. Gasten van de brasserie en het kenniscentrum zijn zowel bezoekers van het museum als passanten en professionals/zakelijke groepen. En dat moeten er de komende tijd nog meer worden.

Het Watersnoodmuseum gaat Het Vijfde Caisson tussen 2021 -2024 namelijk ontwikkelen als een publiek venster, platform en knooppunt voor initiatieven en projecten op het gebied van voedsel in relatie tot water en klimaat, toen, nu en in de toekomst. Wat stond er op het menu in 1953 en wat eten we in 2053 en waar komt het vandaan? Hoe zag voedselvoorzienig er 70 jaar geleden uit in Zeeland en welke innovaties vinden er nu plaats? Welke rol spelen water en klimaat in onze voedselproductie in Zee en op het Land?

Het Vijfde Caisson legt de voedselrijkdom van de Zeeuwse Delta in de etalage en op het bord als voorbeeld voor Delta’s wereldwijd. Met diverse foodbelevingen wil het bewustwording en gedragsverandering bij zowel inwoners van Zeeland als toeristen op gang brengen en zo een bijdrage leveren aan de strijd tegen klimaatverandering.

We hebben gastvrijheid hoog in het vaandel staan en willen dit ook graag terug zien in ons team. De brasserie is dagelijks geopend van 09.30 tot 18.00 uur; soms zijn er avondactiviteiten op afspraak waarvoor je ingezet kunt worden.

Wij vragen:

Een zelfstandig werkend kok, (kok in opleiding) ter ondersteuning van de chef; die de brasseriekeuken ook zelfstandig kan draaien en die enthousiast wordt van onze ambities.

Wij vragen:

  • Kennis van zaken die spelen in de keuken
  • Interesse in, belangstelling en liefde voor Zeeuwse producten
  • Flexibiliteit
  • Stressbestendigheid
  • Een positieve instelling en een goed humeur

Wij bieden:

  • Een baan bij een organisatie met ambities (museum en foodbelevingen)
  • Doorgroeimogelijkheden
  • Veelzijdigheid aan werkzaamheden
  • Ruimte voor creativiteit
  • Gezellig, klein team
  • Goede beloning
  • Onbeperkt toegang tot het Watersnoodmuseum en activiteiten
  • Werkdagen van 11.00 – 18.00 uur. (+/-)

Sollicitaties met C.V. kunnen gestuurd worden aan: directie@watersnoodmuseum.nl of per post naar: Watersnoodmuseum, t.a.v. Lianne Kooiman, Weg van de Buitenlandse Pers 3-5, 4305 RJ, Ouwerkerk. Onder vermelding van sollicitatie Zelfstandig werkend kok. Voor vragen over deze vacature kun je bellen naar 06-48196570.


April 2022 – Snellere stop kolen, olie en gas bepleit

April 2022 – Snellere stop kolen, olie en gas bepleit

Renault E-truck. Foto: JoachimKohlerBremen – CC BY-SA 4.0

De tijd dringt. Het bestaande klimaatbeleid is volstrekt onvoldoende en we moeten als de wiedeweerga stoppen met het gebruik van kolen, olie en gas. Dat is de niet mis te verstane boodschap van het VN-klimaatpanel IPCC. ‘Het is niet voldoende om, zoals nu, op zoek te gaan naar de goedkoopste middelen om de uitstoot te verminderen. Er is echt een systeemverandering nodig.’ zegt Helen de Coninck, een van de vijf Nederlandse wetenschappers die aan het alarmerende IPCC-rapport heeft meegewerkt. ‘We moeten ons anders gaan gedragen.’

Ze geeft als voorbeeld het vervoer in steden. ‘Het is niet genoeg om de acht miljoen auto’s die nu in Nederland rijden te vervangen door acht miljoen elektrische auto’s. De productie daarvan levert ook weer uitstoot op.’ In plaats daarvan moet in de visie van De Coninck het automatisme om in de eigen auto te stappen verdwijnen. ‘Wat kunnen we lopen, fietsen, steppen, met de tram, met een deelauto? Hoe kunnen we onze goederen anders vervoeren?’

Veel wetenschappen maken zich grote zorgen over de staat van het klimaat. Ze gaan zelfs – onder het motto ‘Ongemakkelijk, maar het moet’ – de straat op om met demonstraties in onder meer Den Haag, Madrid en Berlijn aandacht te vragen voor klimaatverandering en de gevolgen daarvan.

Tijdens een door duurzaamheidsorganisatie Urgenda georganiseerde discussiebijenkomst wordt benadrukt dat Nederland zich voor moet bereiden op een flinke zeespiegelstijging. Maar niet door steeds maar weer de dijken te verhogen.

Dubbele dijken
Hoogleraar Pier Vellinga pleit voor een andere aanpak. ‘Dijken verhogen is goed, maar niet genoeg. Het is essentieel dat dijken niet doorbreken. Er mag wel water overheen komen. Dat overleven we wel. Dan staat het water tot aan de vensterbank en niet tot het dak.’ Vellinga pleit voor de aanleg van dubbele dijken. Als achter de zeedijk nog een tweede – lagere – dijk wordt aangelegd kan de schade bij een onverhoopte overstroming de schade worden beperkt.
Het tussenliggende gebied zouden boeren kunnen gebruiken voor zilte teelten. En, redeneert Vellinga, als je dan ook nog water binnen zou laten, kun je dat tussengebied langzaam kunnen laten opslibben. ‘Dat is mijn boodschap voor Zeeland. Maak het inherent veilig door een tweede dijk. Er zijn prachtige kansen voor Zeeland om ook in 2100 aantrekkelijk én veilig te zijn. Maar dan moet je wel nu beginnen.’

Wereldwijd het hoogste gebouw in houtskeletbouwwijze staat in Noorwegen.: 85,4 m. Foto: Peter Fiskerstrand - CC BY-SA 4.0

Houtbouw
Duurzaamheid vergt creativiteit en het lef om anders te denken en te doen. Dat geldt ook in de bouwwereld waar beton, staal en baksteen nog steeds de boventoon voeren terwijl het gebruik van hout veel duurzamer is volgens Gerben Kuipers, directeur van de Noordereng Groep. ‘Hout is vele malen lichter dan beton en dus makkelijker te transporteren. Er is minder energie nodig om het te bewerken, waardoor we het makkelijker uit elkaar kunnen halen. Wil je en keer een muur weghalen, dan hoef je hem niet te slopen maar kun je hem demonteren en elders weer gebruiken.’

De opmars van elektrisch aangedreven personen- en vrachtvervoer gaat ondertussen gestaag verder. Geordie Kooiman, adviseur Public Affairs van de ANWB, verwacht dat in de nabije toekomst vrachtvervoer via elektrische vrachtwagens gaat doorbreken. ‘We dachten dat vrachtvervoer eerder zou kiezen voor waterstof als brandstof, maar ook daar komen elektrische modellen op de markt.’ Elektrisch varen is eveneens in opkomst. In Zweden is een elektrisch aangedreven draagvleugel-speedboot ontwikkeld. ‘De Tesla van de botenwereld’, zegt Eric Caroen van The Green Wave, een bedrijf in Goes gespecialiseerd in alles wat nodig is voor duurzaam varen.

Renault E-truck. Foto: JoachimKohlerBremen - CC BY-SA 4.0

Duurzaam schoon
Snel een lentefris huis kan volgens schoonmaakspecialist Jessie Kroon van de Zero Waste Academy ook duurzaam en zonder chemische schoonmaakmiddelen. Samen met haar zus Nicky ging Jessie op zoek naar duurzame schoonmaakmiddelen. En ze kwamen erachter dat het heel simpel is. ‘De meeste benodigdheden zijn puur en heeft iedereen waarschijnlijk al in huis: azijn, een citroen, soda en een stuk olijfoliezeep.’

Azijn is volgens de zussen een prima wasverzachter, ontkalker en basis voor allesreinigers. Citroen reageert bruisend met baksoda en doodt bacteriën en schimmels. De zussen Kroon merken dat de vraag naar doe-het-zelfrecepten alleen maar groeit. ‘Er is echt iets gaande. Mensen willen het anders: schoner en simpeler. Dat duurzaam met doe-het-zelf-sopjes schoonmaken ook nog sneller en goedkoper is, zijn bonuspunten.’

Bronnen: pzc, nos.nl, NRC>Klimaat, nu.nl

PlanetSolar werd het eerste elektrische voertuig op zonne-energie dat de wereld rondging. Foto: Maxim Massalitin -

Tentoonstelling Harry van Kruiningen verlengd

Tentoonstelling Harry van Kruiningen verlengd

OUWERKERK – De tentoonstelling “Kunst in tijden van de ramp en opbouw”, met het werk van Harry van Kruiningen, welke sinds november 2021 is te zien in het Watersnoodmuseum in Ouwerkerk, is verlengd tot en met zondag 4 september 2022.

De bruikleengevers hebben hier mee ingestemd. De eerste periode was het museum tot medio januari 2022 gesloten vanwege corona.

Sinds de heropening krijgt de tentoonstelling hele mooie reacties van het publiek. De tentoonstelling vindt men ook erg passen in de laatste caisson van het Watersnoodmuseum. Een reden temeer om nog meer bezoekers hiervan kennis te laten nemen; ook gedurende de zomerperiode.

Opdracht
De tentoonstelling bestaat uit werken van Harry van Kruiningen gemaakt na de ramp en tijdens de opbouw van de Deltawerken. Harry van Kruiningen maakte direct na de watersnoodramp werk in opdracht van het Prins Bernard Cultuurfonds om de gevolgen van de ramp te documenteren.

Later kreeg hij opdracht van de overheid om de werkzaamheden aan het Deltaplan in kunstzinnige beelden vast te leggen. De etsenseries over de watersnoodramp en de deltaweken zijn bij deze tentoonstelling te zien. In het boekje “Watersnood en Deltawerken” worden beide etsenseries ingeleid door Peter Sijnke en Fransje Kuyvenhoven.

Boekje
Het boekje is nog te verkrijgen in de museumwinkel van het Watersnoodmuseum, welke grenst aan de expositieruimte waar het werk van Van Kruiningen te zien is.

Zelfportret van Harry van Kruiningen

Workshops en rondleidingen in het Watersnoodmuseum

Workshops en rondleidingen in het Watersnoodmuseum

OUWERKERK – Tijdens de meivakantie worden er diverse activiteiten georganiseerd voor bezoekers van het Watersnoodmuseum. Zo zijn er rondleidingen voor het hele gezin en verschillende workshops voor kinderen tot 12 jaar. Bezoekers hoeven zich niet vooraf aan te melden en de activiteiten zijn gratis bij een betaald museumbezoek. Meer informatie: www.watersnoodmuseum.nl/activiteiten .

In de meivakantie kun je elke maandag en donderdag mee met een van de familierondleidingen door het Watersnoodmuseum. Loop mee langs de highlights van het museum en ontdek de persoonlijke verhalen achter de objecten.

De rondleidingen vinden plaats op maandag 25 april, donderdag 28 april, maandag 2 mei en donderdag 5 mei 2022. De rondleidingen starten om 11.00 uur en om 13.00 uur en duren circa 1 tot 1,5 uur.

Een koffer vol verhalen
Speciaal voor kinderen zijn er inloop workshops georganiseerd. Kinderen tot ongeveer 10 jaar kunnen mee doen met de activiteit ‘Een koffer vol verhalen’. Uit een grote oude koffer kunnen ze originele objecten uit de jaren ’50 uitkiezen en hierover vertellen. Het is een interactieve activiteit waarbij kinderen zelf aan de slag gaan met de objecten en de bijbehorende verhalen. Een echte aanrader waarbij de beleving van de kinderen centraal staat.

De workshops vinden plaats op dinsdag 26 april en dinsdag 3 mei 2022, tussen 11.00 en 14.00 uur.

Workshop zinkstukjes maken
Kinderen tot ongeveer 12 jaar kunnen in de meivakantie mee doen met de workshop zinkstukjes maken. Een zinkstuk is een gevlochten mat van rijshout. Tijdens de workshops gaan kinderen aan de slag met een eigen zinkstukje. Als de zinkstukjes af zijn zullen ze deze ook gaan afzinken in het water.

De workshops vinden plaats op vrijdag 29 april en vrijdag 6 mei 2022, tussen 11.00 en 14.00 uur.

Meer informatie over de activiteiten: www.watersnoodmuseum.nl/activiteiten of bel naar 0111-644382.


Jacco van Maldegem nieuw bestuurslid Watersnoodmuseum

Jacco van Maldegem nieuw bestuurslid Watersnoodmuseum

OUWERKERK – Jacco van Maldegem uit Westkapelle is benoemd tot bestuurslid van het Watersnoodmuseum in Ouwerkerk. Hij is aangesteld per 5 april 2022 en gaat zich bezighouden met vraagstukken rondom verduurzaming en klimaatverandering waarvoor in het museum steeds meer aandacht is.

Van Maldegem werkt bij het Ministerie van Financiën als lid van het managementteam Communicatie, is onder meer verantwoordelijk voor de corporate communicatie en social media en tevens woordvoerder corporate affairs.

Economie
Hij volgde een studie journalistiek in Tilburg en studeerde daarna Algemene Economie aan de Universiteit van dezelfde stad en ronde een en ander af met een studie Financieel-economisch beleidsmedewerker in Rotterdam. Na te zijn begonnen bij het Ministerie van Economische Zaken werkt hij sinds 2013 bij het Ministerie van Financiën, en sinds 2019 in zijn huidige functie.

De van oorsprong Zeeuwse Van Maldegem, ‘getogen achter de Westkappelse dijk’ was tot zijn terugkeer in Zeeland vorig jaar zomer, fractievoorzitter voor D66 in gemeente Leidschendam-Voorburg. Tijdens de recente gemeenteraadsverkiezingen was hij lijsttrekker voor D66 Veere en zit hij sinds maart als fractievoorzitter voor D66 in de gemeenteraad van Veere.

Bewustzijn
Over zijn rol voor het Watersnoodmuseum zegt hij: “De bestuursfunctie vind ik een prachtige manier om mijn steentje bij te dragen aan herinnering aan en voorlichting over de kracht van de natuur, en niet te vergeten de invloed van de mens op die natuur. Zonder bewustzijn over wat ons menselijk gedrag doet met de zeespiegel verzekert de mensheid zich immers vroeg of laat, hier of elders maar in ieder geval onherroepelijk van nieuwe overstromingen”.

“Nu de overlevenden van ’53 ons langzaamaan ontvallen, wil ik meehelpen het persoonlijke leed achter het grote verhaal over de Ramp door te geven aan volgende generaties, en via dat grotere verhaal ook het verhaal over klimaatverandering en zeespiegelstijging onder de aandacht brengen”.

Jacco van Maldegem Foto: Mary Remijnse

Maart 2022 – Windenergie in lift door hoge gasprijs

Maart 2022 – Windenergie in lift door hoge gasprijs

Wegwerpplastic taboe, foto PxHere – CC0 Publiek domein

De hoge gasprijs speelt een hoofdrol in de berichtenstroom over klimaatverandering en duurzaamheid. Vergroening van de industrie vergt veel elektriciteit en die wordt nu vaak nog door gasgestookte centrales opgewekt. Het kabinet wil de omslag maken naar elektriciteit uit windenergie en investeert daarom miljarden euro’s in nieuwe windparken op zee. Tot 2030 komt er maar liefst 10 gigawatt vermogen bij. Een verdubbeling van de huidige hoeveelheid.

Deze giga-uitbreiding van het aantal windparken op zee is volgens Hans Timmer, voorzitter van de Nederlandse WindEnergie Associatie (NWEA) absoluut nodig om de Nederlandse industrie te helpen te vergroenen. ‘Alleen om de Hoogovens van Tata Steel in IJmuiden groen te kunnen laten draaien is 6 tot 7 gigawatt opgesteld vermogen nodig.’ Het verdubbelen van de stroom op zee vergt miljarden. Niet alleen voor het realiseren van windparken, maar ook voor het aanleggen van een stroomverbinding naar het vasteland.

Meer nog is geld nodig om ervoor te zorgen dat extra windenergie op zee kan worden omgezet naar schone waterstof. Op die manier kan de opgewekte energie worden opgeslagen. De voorgenomen uitbreiding van het aantal windparken op zee wordt door natuurorganisaties toegejuicht maar de Nederlandse Vissersbond is geen voorstander. ‘We gaan opnieuw visgebied verliezen’, zegt bond-woordvoerder Derk Jan Berens. ‘Het gaat om een enorm gebied dat aan de visserij wordt onttrokken. Je gaat een natuurgebied veranderen in een industriegebied.’

Glastuinbouw, grootgebruikers van energie - foto: Wikipedia CC0 Publiek domein

Roer om
De hoge gasprijs kan gaan zorgen voor een kaalslag in de glastuinbouw. De meeste glastuinders zijn grootverbruikers van gas. Veel tuinders leveren groenten en fruit op basis van in het verleden afgesproken prijzen aan supermarkten en groothandels. Zij kunnen de hogere gasprijs niet of amper in hun prijzen verwerken. ‘Het zijn ontwikkelingen die het normale ondernemersrisico ver te boven gaan’, zegt voorzitter Adri Bom-Lemstra van belangenbehartigingsorganisatie Glastuinbouw Nederland.

Glastuinder Rob Baan is een van de weinige glastuinders die op tijd de bakens heeft verzet. Zijn bedrijf Koppert Cress is al jaren van het gas af. Twaalf jaar geleden werd hij door zijn collega-glastuinders voor gek verklaard en weggezet als een geitenwollensokkentype, maar nu is hij spekkoper. Baan heeft geen gas nodig. Warmte uit de kas wordt in de zomer in de grond opgeslagen en vervolgens in de wintermaanden naar boven gehaald en de kas ingepompt. Baan: ‘Dit is nu de meest duurzame kas ter wereld.’

Betere levensduur
De parlementscommissie Interne markt en consumentenzaken van het Europees Parlement wil ook graag meer duurzaamheid. Hij dringt bij de Europese Commissie aan op het invoeren van een verplichting voor fabrikanten om toestellen te maken die langer meegaan. En die toestellenmoeten in geval van een mankement ook door andere dan de eigen monteurs te repareren zijn.

De pijlen zijn daarbij vooral gericht op elektrische apparaten, waarvan er nu jaarlijks 53 miljoen ton op een afvalberg terecht komen. Al dat afval staat volgens de Duitse Anna Cavazzini – voorzitter van de commissie Interne markt en consumentenzaken – haaks op de steeds vuriger gepropageerde kringloopeconomie en consumentenonderzoeken die uitwijzen dat drie op de vier Europeanen kapotte apparaten liever laat repareren dan ze te vervangen.

Vanaf 2024 verbod op wegwerpbekers en maaltijdverpakkingen. foto: PxHere - CC0 Publiek domein

Wegwerpplastic taboe
Na de invoering van statiegeld op kleine flessen – en in de toekomst ook statiegeld op blikjes – komt er een verbod op wegwerpplastic. Staatssecretaris Vivianne Heijnen (milieu) wil dat vanaf 2024 op kantoren, in de horeca en op festivals geen wegwerpbekers en maaltijdverpakkingen meer worden gebruikt.  Greenpeace, Natuur & Milieu en de Plastic Soup Foundation zien het voorgenomen verbod op wegwerpplastic als een stap in de goede richting.

Ongeveer tweehonderd melkveehouders doen mee aan een experiment waarbij hun koeien dankzij een pil van chemiereus DSM 30 procent minder scheten laten en boeren – waarbij voor het klimaat schadelijk methaan vrijkomt. Dat duurzaam ook leuk kan zijn, bewijzen Wiebe Radstake en Suzan Dahmen van zeilend vrachtschip Vrijbuiter. Met hulp van kunstschilder Hetty van der Linde, kunstenaar Willem ter Weele en kinderen van de Willibrordusschool zijn de zeilen van de Vrijbuiter beschilderd. Zo zijn de zeilen én de wereld weer een tikkie mooier.

Bronnen: pzc, nos.nl, NRC>Klimaat, nu.nl


Op Drift – 600 jaar Elisabethsvloed

Op Drift – 600 jaar Elisabethsvloed

In 1421 vond in Nederland de Sint-Elisabethsvloed plaats. Hij leidde tot het ontstaan van de Biesbosch. ‘Op Drift’ vertelt het verhaal van de vloed: wat voorafging, de ramp en het nieuwe evenwicht dat ontstond. ‘Op Drift’ laat zien hoe deze ramp kon gebeuren, welke machten en krachten een rol speelden vóór, tijdens en na de vloed. Het Watersnoodmuseum mocht hier een bijdrage aan leveren.

De Sint-Elisabethsvloed was niet de laatste vloed. Ook de Watersnoodramp van 1953 trof de omgeving van Geertruidenberg. Het Watersnoodmuseum ontwikkelde speciaal voor deze tentoonstelling de ‘verdronken kerk’. Een torenspits die boven het water uitsteekt.

Rond de toren hangen grote foto’s van de ramp. Op een van de wanden wordt de bezoeker geïnformeerd over de Watersnoodramp en wat de gevolgen waren voor de omgeving van Geertruidenberg. In de toren bevinden zich twee cabines, waarin de bezoeker ooggetuigenverslagen van de Watersnoodramp kan bekijken. Verhalen die raken en de angst en het verdriet van die dagen invoelbaar maken.

‘Op Drift’ is te zien tot en met september 2022. De Geertruidskerk in Geertruidenberg is geopend in de weekenden van 12.00 tot 17.00 uur. Reserveren is niet nodig.

Toegangsprijzen:

Kinderen t/m 12 jaar: gratis toegang

Kinderen t/m 18 jaar: € 2,50 per persoon

Volwassenen vanaf 18 jaar: € 5 per persoon


Over Vloed – Zwijndrecht en het water

Over Vloed – Zwijndrecht en het water

Zwijndrecht is omgeven met water. De Waal in het noorden, de Noord in het oosten en de Oude Maas in het zuiden en westen. In deze regio heeft het water voor veel rijkdom gezorgd, maar dit kwam niet zonder prijs. In deze tentoonstelling nemen we u mee langs twee grote overstromingen en de gevolgen voor Zwijndrecht. Want wat gebeurde er precies bij de Sint-Elizabethsvloed van 1421? En hoe beleefde Zwijndrecht de Watersnoodramp van 1953? Door klimaatverandering dreigt nu een nieuw gevaar. Hoe gaan we hiermee om? Ontdek het in de tentoonstelling Over Vloed.

De tentoonstelling is het resultaat van een samenwerking tussen KunZt en het Watersnoodmuseum, met als aanleiding de herdenking van 600 jaar Sint-Elisabethsvloed. Over Vloed is voor publiek gratis te bezoeken van 13 februari tot en met 24 april 2022. KunZt is elke woensdag, donderdag, vrijdag en zondag open van 13:30 tot 16:30 uur. Adres: Oude Raadhuis, Raadhuisplein 1 in Zwijndrecht (ingang aan de kant van de Burgemeester de Bruïnelaan).


Februari 2022 – Smeltende pool grote bron conflicten

Februari 2022 – Smeltende pool grote bron conflicten

Resten smeltend poolijs langs Kaap Krusenstern. Foto: Western Arctic National Parklands – CC BY 2.0

Klimaatverandering is meer dan alleen een milieuprobleem. Volgens oud-generaal Tom Middendorp is het óók een bedreiging van onze veiligheid. Dat schrijft hij in zijn boek ‘Klimaatgeneraal’. Ter illustratie van die stelling noemt de oud-militair het smelten van het ijs op de Noordpool. ‘Driekwart van het ijs is al verdwenen en het laatste kwart verdwijnt de komende vijftien jaar. Daarmee ontstaat een jacht op grondstoffen die eerst niet bereikbaar waren en dan wel. Dat wordt een toekomstige bron van conflict.’

Middendorp deelt zijn ervaringen in het veld. ‘Mijn tijd in Afghanistan was een wake-upcall. Daar heb ik ervaren wat watertekort doet met mensen. Dorst is een voedingsbodem voor de taliban. Dan kunnen we de taliban wel bestrijden, maar dan zijn we alleen met symptomen bezig. Klimaatverandering is in toenemende mate een bron van conflicten.’

Als gevolg van die conflicten komen er, zo schrijft Middendorp, migratiestromen op gang. Mensen trekken van gebieden waar de bodem is uitgedroogd en onvruchtbaar geworden, naar plaatsen waar nog wel voldoende water en vruchtbare grond is. Middendorp: ‘Dat geeft frictie, dus zullen ze ook onze kant op komen. Je ziet hoe wij nu reageren op duizenden migranten. Als je het hebt over miljoenen, ja, dat leidt tot conflicten.’

Gemeenschappelijk probleem
‘Tot nu toe’, zegt de oud-generaal, ‘hebben we klimaatverandering vooral gezien als een milieuprobleem. Iets waar sommige mensen zich zorgen om maken en anderen niet. Ik hoop dat de politieke lading er vanaf kan. Veiligheid wordt altijd gezien als ‘rechts’, alsof andere mensen geen behoefte hebben aan veiligheid. En klimaat wordt gezien als ‘links’. Maar het gaat om een gemeenschappelijk probleem waar we met z’n allen aan moeten werken.’

Ondertussen rijzen de energieprijzen de pan uit. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zijn gas en licht in een jaar tijd 86 procent duurder geworden. Minima kunnen nog nauwelijks rondkomen en het aantal wanbetalers neemt hand over hand toe. Volgens hoofdeconoom van het CBS Peter Hein van Mulligen slaan de torenhoge energieprijzen een ‘stevige knauw’ in de koopkracht van mensen. ‘Een gemiddeld huishouden in Nederland betaalt per maand zo’n 110 euro meer voor gas en licht dan vorig jaar. Zeker bij lage inkomens komt dit keihard aan.’

Smeltend poolijs in het voorjaar. Foto: Harley D. Nygren - publiek domein

Groene economie
De hoge energieprijzen hebben ook geleid tot een run op zonnepanelen en hybride-warmtepompen. Voorzitter Doekle Terpstra van Techniek Nederland ziet in dat verband een groot knelpunt: het oplopende tekort aan technisch geschoold personeel. De mensen die werken in de installatietechniek zijn degenen die de komende jaren alle klimaatplannen van het kabinet op het gebied van mobiliteit, infrastructuur, gebouwen en woningen moeten gaan realiseren. Maar er zijn er daarvan simpelweg niet genoeg.

Terpstra: ‘We laten de beroepsopleidingen links liggen en betalen daarvoor nu de prijs. Een sector van 160.000 medewerkers heeft al een tekort van 20.000 mensen. En dat tekort gaat oplopen naar 40.000. Krijgen we die benodigde 20.000 arbeidsplaatsen nog ingevuld? Dat is een urgent knelpunt want alle werkzaamheden die te maken hebben met de energietransitie staan momenteel in de wachtrij.’

Stroom uit deining
De zoektocht naar nieuwe technieken die kunnen helpen bij de energietransitie levert steeds weer nieuwe ideeën op. Innovatie-ingenieur Remco Bruijns van Nieuwe Warmte uit Sas van Gent ziet mogelijkheden om de deining die schepen op vaarwegen veroorzaken om te zetten in elektriciteit. ‘Als een schip voorbij vaart duwt het water opzij. Dat water klotst tegen de zijkanten van de vaarweg aan. Die deining zetten wij om in elektriciteit.’ Er is inmiddels een testinstallatie gebouwd in het – druk bevaren – kanaal van Terneuzen naar Gent.

De transitie naar duurzaam vliegen vergt veel tijd volgens directeur van KLM-Nederland Bas Gerresen. De luchtvaartmaatschappij mengt sinds dit jaar standaard biobrandstof bij de kerosine. Het is een begin, zegt de KLM. Het is verwaarloosbaar, roepen sceptici. Gerresen: ‘We moeten keihard werken om dat aanbod te vergroten. Vanaf nu zullen we elk jaar meer duurzame brandstof toevoegen.’In 2030 moeten luchtvaartmaatschappijen in Nederland tenminste 14 procent biobrandstof in de tanks gooien. ‘Als het aan ons ligt zitten wij daar dan al boven’, aldus de KLM-topman.’
Waarvan akte.

Bronnen: pzc, nos.nl, NRC>Klimaat, nu.nl